Kemik k\u00fctlesindeki azalma ve kemik yap\u0131s\u0131ndaki bozulmayla ortaya \u00e7\u0131kan osteoporoz, k\u0131r\u0131k riskini art\u0131r\u0131yor. Atlas \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. M. Emel Alphan, osteoporozdan korunmada \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik d\u00f6neminden itibaren yeterli ve dengeli beslenmenin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti. Kalsiyum, D vitamini ve proteinin yeterli al\u0131m\u0131n\u0131n kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik oldu\u011funu belirten Alphan, bilin\u00e7sizce uygulanan h\u0131zl\u0131 kilo verme diyetleri ve yetersiz beslenmenin kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Atlas \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. M. Emel Alphan, D\u00fcnya Osteoporoz G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, osteoporozdan korunmaya bebeklik d\u00f6neminde, hatta anne karn\u0131nda ba\u015flanmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek annenin gebelik d\u00f6neminde yeterli kalsiyum ve D vitamini almas\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Osteoporozu \u201ckemik k\u00fctlesinde azalma, kemik mikro yap\u0131s\u0131nda bozulma ve kemik dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda azalma ile karakterize, k\u0131r\u0131k riskini art\u0131ran sistemik bir iskelet hastal\u0131\u011f\u0131\u201d olarak tan\u0131mlayan Prof. Dr. Alphan, \u201cHastal\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, kemiklerin giderek k\u0131r\u0131lgan h\u00e2le gelmesi ve d\u00fc\u015f\u00fck enerjili travmalarla, hatta bazen belirgin bir travma olmadan k\u0131r\u0131k olu\u015fabilmesidir\u201d dedi.<\/p>\n
Osteoporozdan korunmaya anne karn\u0131ndayken ba\u015flanmal\u0131<\/p>\n
Ya\u015flanma, \u00f6strojen azalmas\u0131, yetersiz kalsiyum ve D vitamini al\u0131m\u0131, fiziksel inaktivite (hareketsizlik) ve baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n kemik kayb\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilece\u011fini belirten Prof. Dr. Alphan, \u201cSigara ve a\u015f\u0131r\u0131 alkol kullan\u0131m\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve yetersiz beslenme de osteoporoz i\u00e7in \u00f6nemli risk fakt\u00f6rlerindendir. Osteoporozdan korunmaya bebeklik \u00e7a\u011f\u0131nda hatta anne karn\u0131nda annenin yeterli kalsiyum ve D vitamini almas\u0131 ile ba\u015flamak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kemik dokusu anne karn\u0131nda olu\u015farak, ya\u015fam boyunca s\u00fcrekli olarak y\u0131k\u0131lan ve yeniden yap\u0131lan dinamik bir dokudur. Bu s\u00fcrece kemi\u011fin yeniden yap\u0131lanmas\u0131 denir. O y\u00fczden anne karn\u0131ndan ba\u015flayarak hayat\u0131n t\u00fcm evrelerinde kemi\u011fin en \u00f6nemli minerali olan kalsiyumu ve bu mineralin emilmesini sa\u011flayan D vitaminini ya\u015fa uygun ve yeterli miktarlarda almak gerekir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
D vitamini uygun dozlarda kullan\u0131lmal\u0131<\/p>\n
D vitamininin ayr\u0131ca ba\u011f\u0131rsaklardan fosfor emilimini de destekleyerek kemik mineralizasyonuna katk\u0131da bulundu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. M. Emel Alphan, \u201cD vitamini eksikli\u011fi osteomalasiye, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcne ve d\u00fc\u015fme riskinin artmas\u0131na yol a\u00e7abilir. D vitamini besinlerle al\u0131namaz, insan derisinden g\u00fcne\u015ften gelen ultraviyole \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 ile v\u00fccutta sentezlenen bir vitamindir. D vitamini yetersizli\u011fi \u00fclkemizde \u00e7ok s\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in D vitamini ek olarak al\u0131nmas\u0131 gereken bir vitamin haline gelmi\u015ftir. Ancak a\u015f\u0131r\u0131 D vitamini almaktan da ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Ad\u00f6lesan d\u00f6neminde ve 50 ya\u015f \u00fcst\u00fc yeti\u015fkinlerde g\u00fcnl\u00fck kalsiyum al\u0131m\u0131 1200 mg iken di\u011fer ya\u015f d\u00f6nemlerinde 1000 mg civar\u0131ndad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu. <\/p>\n
Protein miktar\u0131 ki\u015fiye \u00f6zel belirlenmeli<\/p>\n
Kalsiyum ve D vitamini d\u0131\u015f\u0131nda proteinin de kemik matriksinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. M. Emel Alphan, \u201cProtein miktar\u0131 belirlenirken bireyin beslenme durumu ve hastal\u0131klar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak bireysel olarak belirlenmesi gerekir. \u0130lave olarak magnezyum, K vitamini, C vitamini, \u00e7inko gibi besin \u00f6\u011felerinin de kemikle ilgili reaksiyonlar\u0131nda g\u00f6revleri oldu\u011fu i\u00e7in yeterli miktarlarda beslenme ile al\u0131nmas\u0131 gerekir. Sadece beslenme ile kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 korunamaz d\u00fczenli egzersiz de osteporozdan korunmada temeldir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
H\u0131zl\u0131 kilo verme diyetleri kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in riskler bar\u0131nd\u0131rabilir<\/p>\n
Bilin\u00e7sizce uygulanan diyetlerin kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkileyecek riskler bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. M. Emel Alphan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cBilin\u00e7siz olarak uygulanan h\u0131zl\u0131 kilo verme diyetleri, a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131s\u0131tlanan besinler ve \u00f6zellikle tek besin diyetleri, enerji ve besin \u00f6\u011feleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz olabilir ve bu da sadece kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, t\u00fcm v\u00fccut sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilir. Sadece zay\u0131flamada de\u011fil, t\u00fcm hastal\u0131klardaki beslenme tedavisinde amac\u0131m\u0131z yeterli dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme olmal\u0131d\u0131r. Sadece kalori sayman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer besin \u00f6\u011felerinin dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 diyetlerle \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k problemleri olu\u015fabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her bireyin karbonhidrat, protein ve ya\u011f gibi enerji sa\u011flayan besin \u00f6\u011felerinin d\u0131\u015f\u0131nda 50 besin \u00f6\u011fesini belirli miktarlarda her g\u00fcn almas\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu besin \u00f6\u011felerini de her \u00e7e\u015fit besini t\u00fcketerek alabiliriz.\u201d<\/p>\n
Kalsiyumun temel kayna\u011f\u0131: S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri<\/p>\n
S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin kalsiyumun temel kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu vurgulayan Alphan, \u201cG\u00fcnl\u00fck kalsiyum ihtiyac\u0131 i\u00e7in g\u00fcnde 3 porsiyon (750 g civar\u0131nda) s\u00fct, yo\u011furt, kefir ve en az 1 porsiyon (60 g) peynir t\u00fcketmek gerekir. Ka\u015far peyniri ve tulum peyniri kalsiyumdan zengindir (600-700 mg\/100 g). Bu miktarlar\u0131 s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri d\u0131\u015f\u0131ndaki besinlerden kar\u015f\u0131lamak \u00e7ok zordur. Bal\u0131klar\u0131 k\u0131l\u00e7\u0131klar\u0131 ile yemek (hamsi ve sardalya gibi), veya kalsiyumla zenginle\u015ftirilmi\u015f besinlerle etiket okunarak 1000 mg kalsiyuma ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olabilir belki ama her g\u00fcn bal\u0131k bulmak ve yemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u201d dedi.<\/p>\n
Susam ve tahinde kullan\u0131m miktar\u0131na dikkat edilmeli<\/p>\n
Bitkisel \u00fcr\u00fcnlerde de kalsiyum bulundu\u011funu fakat bu besinlerin s\u00fct, yo\u011furt gibi her g\u00fcn rutin olarak yenilemeyece\u011fini, yenilse bile miktar olarak da \u00e7ok fazla t\u00fcketmek gerekebilece\u011fini kaydeden Alphan, \u201c\u00d6rne\u011fin ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzelerden \u0131spanak 143 mg\/100 g, brokoli 43 mg\/100 g, semizotu 49 mg\/100 g, badem 247 mg\/100 g, susam 693 mg\/100g ve tahin 168 mg\/100 g kalsiyum i\u00e7erir. Susam\u0131 her g\u00fcn 100 gram yiyebilir miyiz? Susam ve tahinin ya\u011fl\u0131 tohum oldu\u011fu i\u00e7in kalorisi de \u00e7ok y\u00fcksektir. 1 kupa s\u00fctte 300 mg kalsiyum vard\u0131r. Bu kadar kalsiyum \u0131spanaktan almak istenirse her g\u00fcn 3 kupa s\u00fct yerine 600 g \u0131spanak yememiz gerekiyor ama \u0131spanakta bulunan okalatlar kalsiyumun emilimini olumsuz etkiledikleri i\u00e7in\u00a0 biyoyararlan\u0131m\u0131 \u00e7ok azd\u0131r. Ispanaktaki kalsiyumun sadece y\u00fczde 5\u2019i emilir. Bireylerin bitkisel kaynaklardan g\u00fcnl\u00fck kalsiyum gereksiniminin kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda besinin kalsiyum yo\u011funlu\u011fu, t\u00fcketilen porsiyon ve emilim oran\u0131 birlikte diyetisyenler taraf\u0131ndan bireysel olarak de\u011ferlendirilmelidir\u201d dedi. <\/p>\n
Bitkisel s\u00fctler kalsiyum i\u00e7erir mi?<\/p>\n
Son d\u00f6nemde yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131lan bitkisel s\u00fctlere de de\u011finen Prof. Dr. M. Emel Alphan, \u201cE\u011fer 100 g bademden s\u00fct yap\u0131l\u0131rsa ve hepsi t\u00fcketilirse 1 porsiyon s\u00fctteki kalsiyum al\u0131nabilir ama yulaf s\u00fct\u00fc gibi di\u011fer bitkisel s\u00fctlerden bu kadar kalsiyum al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yulafta 73 mg\/100 g kalsiyum oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fcnde 1 kg yulaf yemek gerekir. Ticari olarak sat\u0131lan bitki s\u00fctleri zenginle\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in s\u00fct kadar kalsiyum i\u00e7erebilir. Evde yap\u0131l\u0131rsa bu kadar kalsiyum i\u00e7ermesi beklenmemelidir. Bir de ekonomik olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, badem s\u00fct\u00fc normal s\u00fcte g\u00f6re \u00e7ok daha pahal\u0131d\u0131r. Badem s\u00fct\u00fc kalsiyum kayna\u011f\u0131 olarak sadece vejetaryen olanlara \u00f6nerilebilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Osteoporoz ve beslenme konusunda do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flara dikkat!<\/p>\n
Toplumda osteoporozdan korunmaya ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli yanl\u0131\u015f kan\u0131 bulundu\u011funu belirten Prof. Dr. M. Emel Alphan, \u00f6zellikle menopoz d\u00f6neminden sonra s\u00fct ve yo\u011furt t\u00fcketmeye ba\u015flaman\u0131n yeterli olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Prof. Dr. M. Emel Alphan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
Kemik dokusu ya\u015fam boyu yenilenir: Kad\u0131nlar\u0131n menopoza girdikten sonra s\u00fct\/yo\u011furt t\u00fcketmeye ba\u015flamalar\u0131 en b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015ft\u0131r. Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi osteporozdan korunmak i\u00e7in kemik dokusu s\u00fcrekli y\u0131k\u0131lan ve yap\u0131lan bir doku oldu\u011fu i\u00e7in bebeklikten ba\u015flayarak kalsiyumu, D vitaminini ve proteini yeterli miktarlarda almak gerekir. Kemik dokusu bozulduktan sonra onu eski haline getirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
D vitamini direkt g\u00fcne\u015ften al\u0131n\u0131r: Her g\u00fcn el ve y\u00fcz\u00fcn g\u00fcne\u015flenmesi gerekir, pencereden cam\u0131n arkas\u0131ndan gelen g\u00fcne\u015fin faydas\u0131 yoktur.<\/p>\n
\u00dcz\u00fcm pekmezi kalsiyum ve demir kayna\u011f\u0131 de\u011fildir: \u00dcz\u00fcm pekmezinde ve di\u011fer pekmezlerde kalsiyum yok denecek azd\u0131r (30 mg\/100g). \u00dcz\u00fcm pekmezi kalsiyum ve demir kayna\u011f\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Kalsiyum besinlerle al\u0131n\u0131r: Kalsiyumun preparat \u015feklinde de\u011fil, besinlerle al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Gen\u00e7lere mesaj: Kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bug\u00fcnden koruyun<\/p>\n
\u00a0D\u00fcnya Osteoporoz G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zellikle gen\u00e7lere tavsiyede bulunan Prof. Dr. M. Emel Alphan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n
\u201cD\u00fcnya Osteoporoz G\u00fcn\u00fc\u2019nde gen\u00e7lere \u00f6nerim; ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131zda osteoporozlu ya\u015famak istemiyorsan\u0131z hemen \u015fimdi bug\u00fcnden ba\u015flayarak kalsiyum ve D vitamininden de yeterli olacak \u015fekilde yeterli dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeye ba\u015flamalar\u0131. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sizi sadece osteoporozdan korumaz ayn\u0131 zamanda obezite, kalp-damar hastal\u0131\u011f\u0131, diyabet ve kanser gibi bula\u015f\u0131c\u0131 olmayan kronik hastal\u0131klardan da koruyarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir hayat s\u00fcrmenizi sa\u011flar.\u201d<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kemik k\u00fctlesindeki azalma ve kemik yap\u0131s\u0131ndaki bozulmayla ortaya \u00e7\u0131kan osteoporoz, k\u0131r\u0131k riskini art\u0131r\u0131yor. Atlas \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. M. Emel Alphan, osteoporozdan korunmada \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik d\u00f6neminden itibaren\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12206,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12205","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12205\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}