\u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve Avrupa Komisyonu Jean Monnet M\u00fckemmeliyet Merkezleri Program\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen \u201cBilgi D\u00fczensizliklerine Kar\u015f\u0131 Toplumsal Bili\u015fsel Diren\u00e7lilik Yaratmak\u201d (Creating Societal Cognitive Resilience Against Information Disorders-RESAID) Projesi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli bir tehdit olan dezenformasyon, mezenformasyon ve malenformasyon gibi bilgi d\u00fczensizlikleri hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k yaratmay\u0131, geli\u015ftirdi\u011fi etkile\u015fimli ara\u00e7lar ve yay\u0131nlarla bireylerin diren\u00e7lili\u011fine katk\u0131da bulunmay\u0131 hedefliyor.\u00a0<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede\u00a0santralistanbul Kamp\u00fcs\u00fc\u2019nde proje kapsam\u0131nda geli\u015ftirilen ara\u00e7lar\u0131n tan\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir\u00a0etkinlik d\u00fczenlendi.\u00a0Proje koordinat\u00f6r\u00fc \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi Sosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Emre Erdo\u011fan\u2019\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131yla ba\u015flayan\u00a0etkinlikte bilgi d\u00fczensizlikleriyle m\u00fccadele i\u00e7in geli\u015ftirilen\u00a0\u00e7evrim i\u00e7i e\u011fitim, oyunlar, k\u0131sa videolar, a\u00e7\u0131k eri\u015fim kitap ve politika belgelerinin detaylar\u0131 payla\u015f\u0131ld\u0131.\u00a0<\/p>\n
Kitapta farkl\u0131 disiplinlerden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yer ald\u0131<\/p>\n
\u201cBilgi D\u00fczensizliklerine Kar\u015f\u0131 Toplumsal Bili\u015fsel Diren\u00e7lilik\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131k eri\u015fim\u00a0kitap,\u00a0farkl\u0131 disiplinlerden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n katk\u0131lar\u0131yla bilgi d\u00fczensizliklerini kavramsal, siyasal ve toplumsal boyutlar\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131yor. May\u0131s 2025\u2019te d\u00fczenlenen konferansta sunulan on iki bildiriye dayanan bu yay\u0131n, yanl\u0131\u015f bilginin yaln\u0131zca sosyal medya al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; siyasal atmosferden medya yap\u0131lanmas\u0131na, toplumsal e\u015fitsizliklerden platform y\u00f6netim modellerine kadar bir\u00e7ok farkl\u0131 dinami\u011fin rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Bu y\u00f6n\u00fcyle kitap hem akademik ara\u015ft\u0131rmalar hem de politika \u00fcretim s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7in kapsaml\u0131 bir kaynak niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.\u00a0<\/p>\n
Sertifikal\u0131 dersler bilgi d\u00fczensizliklerinin temel kavramlar\u0131n\u0131 ele al\u0131yor<\/p>\n
Proje kapsam\u0131nda bilgi d\u00fczensizlikleriyle ilgili temel kavramlar\u0131 ve m\u00fccadele yollar\u0131n\u0131 hak temelli bir yakla\u015f\u0131mla ele alarak \u00f6\u011frencilerden e\u011fitmenlere, gazetecilerden sivil toplum akt\u00f6rlerine kadar farkl\u0131 gruplar i\u00e7in geli\u015ftirilen\u00a0a\u00e7\u0131k eri\u015fim \u00e7evrim i\u00e7i derslerin\u00a0detaylar\u0131 da payla\u015f\u0131ld\u0131.\u00a0Dersi tamamlayanlar\u0131n onayl\u0131 bir sertifika alabilecekleri bu dersler, herkesin \u00fccretsiz olarak yararlanabilece\u011fi \u015fekilde a\u00e7\u0131k eri\u015fim olarak sunuluyor.\u00a0<\/p>\n
Dijital oyunlar yanl\u0131\u015f bilgiyle m\u00fccadelede fark\u0131ndal\u0131k sa\u011fl\u0131yor<\/p>\n
Proje, \u00e7evrimi\u00e7i derslerin yan\u0131 s\u0131ra oyunla\u015ft\u0131rma ile de bilgi d\u00fczensizlikleriyle m\u00fccadeleye dair fark\u0131ndal\u0131k kazand\u0131rmay\u0131 hedefliyor.\u00a0CatchMatch, INFOCHIEF, Fanus\u00a0ve\u00a0Sparkline\u00a0isimli\u00a0\u00a0dijital oyunlar\u00a0\u00a0kullan\u0131c\u0131lar\u0131n dijital ortamda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 bilgilere daha ele\u015ftirel yakla\u015fmalar\u0131na katk\u0131da bulunmak amac\u0131yla haz\u0131rland\u0131. Bu oyunlarda manip\u00fclasyon teknikleri, algoritmalar\u0131n i\u00e7erik s\u0131ralamalar\u0131na etkisi ve kullan\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nas\u0131l y\u00f6nlendirildi\u011fi interaktif olarak g\u00f6steriliyor. B\u00f6ylece kullan\u0131c\u0131lar sosyal medyada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7eriklerin ard\u0131ndaki y\u00f6nlendirme mekanizmalar\u0131n\u0131 deneyimleyerek \u00f6\u011freniyor.\u00a0<\/p>\n
Proje kapsam\u0131nda politika belgeleri haz\u0131rland\u0131<\/p>\n
Yine proje kapsam\u0131nda \u00e7ok de\u011ferli uzmanlar\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cClausewitzci Bir Hibrit Sava\u015f Teorisi\u201d; \u201cDezenformasyonla M\u00fccadelede Toplumsal Diren\u00e7lili\u011fin G\u00fc\u00e7lendirilmesi: Uluslararas\u0131 Kurulu\u015flar\u0131n ve \u00d6zellikle NATO\u2019nun Rol\u00fc\u201d; \u201cHakikat Sonras\u0131 \u00c7a\u011fda Enformasyon D\u00fczensizli\u011fi, G\u00fcven ve Y\u0131lmazl\u0131k: Antropolojik Bir Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131\u201d ve \u201cYapay Zek\u00e2 \u00c7a\u011f\u0131nda Bili\u015fsel G\u00fcvenlik: Sentetik Etkiye Kar\u015f\u0131 Ulusal Esnek-Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k Olu\u015fturmak\u201d\u00a0ba\u015fl\u0131kl\u0131 d\u00f6rt\u00a0politika belgesi\u00a0de tan\u0131t\u0131ld\u0131.\u00a0<\/p>\n
Etkinlik kapsam\u0131nda \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi Sosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. P\u0131nar Uyan Semerci\u2019nin moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde bir panel de d\u00fczenlendi. Panelde yapay zek\u00e2, algoritmalar, yanl\u0131\u015f bilgi ve toplumsal e\u015fitsizlikler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler farkl\u0131 disiplinlerden uzmanlar taraf\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131.\u00a0<\/p>\n
\u2018Platformlar\u0131n i\u015f modeli de\u011fi\u015fmedik\u00e7e sorun devam edecek\u2019<\/p>\n
Panelin ilk konu\u015fmac\u0131s\u0131 \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi Medya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Erkan Saka, sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n etkile\u015fim odakl\u0131 i\u015f modelinin yanl\u0131\u015f bilgi ekosistemini nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini anlatt\u0131. Saka, \u201cPlatformlar etkile\u015fim odakl\u0131; insanlar\u0131 orada tutmak istiyorlar. Bu i\u015f modeli s\u00fcrd\u00fck\u00e7e daha sansasyonel i\u00e7erikler \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya devam edecek\u201d dedi. Saka, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in algoritmik \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n kamu taraf\u0131ndan talep edilmesi, teyit\u00e7ilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde desteklenmesi ve medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yapay zek\u00e2 \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re yeniden tasarlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u2018Bilgiye eri\u015fim hakk\u0131 ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcd\u00fcr\u2019<\/p>\n
Dr. Tu\u011f\u00e7e Duygu K\u00f6ksal, panelin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bilgiye eri\u015fimin demokratik toplumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemi hak temelli bir \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirdi. Yanl\u0131\u015f bilginin \u00f6zellikle afetler, pandemiler ve se\u00e7imler gibi kriz d\u00f6nemlerinde ciddi hak ihlallerine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u201cBilgiye eri\u015fim hakk\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesinin arac\u0131 de\u011fil, \u00f6z\u00fcd\u00fcr\u201d ifadelerini kulland\u0131. K\u00f6ksal, sosyal medyada olu\u015fan yank\u0131 odalar\u0131n\u0131n ve algoritmik \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n rasyonel tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 zay\u0131flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun da demokratik m\u00fczakere s\u00fcre\u00e7lerini olumsuz etkiledi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
\u2018Dijital e\u015fitsizlik sadece teknolojiye eri\u015fimden ibaret de\u011fildir\u2019\u00a0<\/p>\n
Panelin son konu\u015fmac\u0131s\u0131\u00a0T\u00fcrk Alman \u00dcniversitesi K\u00fclt\u00fcr ve \u0130leti\u015fim Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi\u00a0Do\u00e7. Dr. Elif Posos Devrani, toplumsal e\u015fitsizlikler ile bilgi d\u00fczensizlikleri aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiye odakland\u0131. Dijital e\u015fitsizli\u011fin yaln\u0131zca teknolojiye eri\u015fimle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bireylerin dijital imk\u00e2nlar\u0131 etik, ele\u015ftirel ve toplumsal yarar\u0131 \u00f6nceleyerek kullanabilme kapasitesine de ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu ifade etti. Bilgi d\u00fczensizliklerinin var olan e\u015fitsizlikleri derinle\u015ftirdi\u011fini, e\u015fitsizliklerin de yanl\u0131\u015f bilgiye kar\u015f\u0131 k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Posos Devrani, kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u011flam\u0131nda da \u00e7ocuklar\u0131n diren\u00e7lili\u011finin ancak devlet, platformlar, akademi, sivil toplum, \u00f6\u011fretmenler ve ailelerin birlikte hareket etti\u011fi b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir sistemle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve Avrupa Komisyonu Jean Monnet M\u00fckemmeliyet Merkezleri Program\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen \u201cBilgi D\u00fczensizliklerine Kar\u015f\u0131 Toplumsal Bili\u015fsel Diren\u00e7lilik Yaratmak\u201d (Creating Societal Cognitive Resilience Against Information Disorders-RESAID) Projesi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli bir tehdit olan dezenformasyon, mezenformasyon ve malenformasyon gibi bilgi d\u00fczensizlikleri hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k yaratmay\u0131, geli\u015ftirdi\u011fi etkile\u015fimli ara\u00e7lar ve yay\u0131nlarla bireylerin diren\u00e7<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6173,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[462,1041,663,343,1260],"class_list":["post-6172","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-dijital","tag-erisim","tag-sosyal","tag-toplumsal","tag-yanlis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6172"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6172\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}