\u015eiddetin fiziksel, s\u00f6zel ve duygusal \u015fekillerde g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini belirten \u0130stanbul Atlas \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hacer Nermin \u00c7elen, \u015fiddete u\u011frayan kad\u0131n\u0131n benlik sayg\u0131s\u0131n\u0131n zedelendi\u011fini s\u00f6yledi. Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetin bireysel, fizyolojik ve k\u00fclt\u00fcrel temelleri oldu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00c7elen, \u201c\u015eiddete u\u011frayan kad\u0131nda kayg\u0131, depresyon, kendini de\u011fersiz hissetme ve benlik sayg\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 gibi etkiler ortaya \u00e7\u0131kabilir\u201d dedi.\u00a0 \u015eiddetin \u00f6nlenmesinde duygu kontrol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemine i\u015faret eden Prof. Dr. \u00c7elen, \u201cAilede \u015fiddet dolu bir ortam varsa, \u00e7ocuk i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc mahallede ve akran gruplar\u0131nda \u015fiddet i\u00e7eren olaylara \u015fahit oluyorsa bunlardan \u00e7ok etkileniyor. \u00c7ocuklar \u015fiddet i\u00e7eren dijital oyunlarda \u00f6zellikle \u015fiddet uygulayan ve kazanan karakterleri \u00f6rnek al\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rd\u00fckleri model, \u015fiddet uygulay\u0131p \u00f6d\u00fcllendirilen modeller oluyor\u201d dedi. <\/p>\n
\u0130stanbul Atlas \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hacer Nermin \u00c7elen, 25 Kas\u0131m Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddete Kar\u015f\u0131 Uluslararas\u0131 M\u00fccadele G\u00fcn\u00fc\u00a0dolay\u0131s\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u015fiddetin nedenleri ve etkilerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmede bulundu.<\/p>\n
\u015eiddet farkl\u0131 \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kabiliyor<\/p>\n
\u015eiddetin fiziksel, s\u00f6zel ve duygusal olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini belirten Prof. Dr. \u00c7elen, \u201c\u015eiddet, bilerek kar\u015f\u0131 tarafa hasar vermek \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. \u015eiddet farkl\u0131 \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu hasar, davran\u0131\u015fsal yani fiziksel sald\u0131r\u0131 \u015feklinde olabilir. S\u00f6zel \u015fekilde olabilir, birtak\u0131m olumsuz ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 kelime kullanarak uygulanabilir. \u015eiddet bazen de \u00f6rt\u00fcl\u00fc \u015fekilde olabilir. Sa\u00e7\u0131n da k\u00f6t\u00fc olmu\u015f gibi s\u00f6zlerle olumsuz s\u00f6z ve de\u011ferlendirmeler kullanarak yap\u0131labilir. T\u00fcm bunlar kar\u015f\u0131 tarafa fiziksel ya da duygusal olarak hasar vermektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u015eiddeti ortaya \u00e7\u0131karan form\u00fcl: Donakal\u0131m<\/p>\n
Erkeklerin kad\u0131na y\u00f6nelik uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetin bireysel ve k\u00fclt\u00fcrel temelleri oldu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00c7elen, \u201cBireysel oldu\u011fu zaman \u015fiddeti ortaya \u00e7\u0131karan bir form\u00fcl var: Bunu donakal\u0131m (frustrasyon) diye adland\u0131r\u0131yoruz. \u0130nsan farkl\u0131 nedenlerle donakal\u0131m ya\u015fayabiliyor. Mesela heyecanla telefon bekliyorsun, bir bak\u0131yorusn \u015farj\u0131n bitmi\u015f ve \u015farj\u0131 doldurmak i\u00e7in bir gere\u00e7 yok. \u0130nsan kendini donmu\u015f kalm\u0131\u015f bir halde hissedebilir. Baz\u0131 durumlarda donakal\u0131m ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Kar\u015f\u0131 taraf\u0131n s\u00f6yledi\u011fi ele\u015ftirel bir s\u00f6z, k\u0131yaslama, benlik sayg\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi farkl\u0131 durumlarda donakal\u0131m ya\u015fanabiliyor. Donakal\u0131m otomatik olarak \u00f6fkeyi \u00fcretiyor. \u00d6fkenin bo\u015fal\u0131m\u0131 da \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. O anda yak\u0131nlar\u0131nda silah ya da fiziksel olarak zarar verecek bir a\u011f\u0131r cisim ya da e\u015fya varsa ki\u015fi bunlar\u0131 kullanabiliyor ya da bedenini kullan\u0131yor, yumruk ya da tekme at\u0131yor. \u00d6fke sonunda \u015fiddet, farkl\u0131 \u015fekillde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu. <\/p>\n
Duygu kontrol\u00fcn\u00fcn eksikli\u011fi de \u015fiddete yol a\u00e7\u0131yor<\/p>\n
\u015eiddetin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda duygu kontrol\u00fcn\u00fcn eksik olmas\u0131n\u0131n da rol\u00fc oldu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00c7elen, \u201cDuygu kontrol\u00fc yok. Bu da \u00e7ocukluk d\u00f6neminden kaynaklanan bir \u015fey. \u00d6zellikle erkek \u00e7ocuklar\u0131, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na g\u00f6re daha toleransl\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcyor ve duygu kontrol\u00fc olmadan yeti\u015ftiriliyor. Duygu kontrol\u00fc, ailede kazan\u0131l\u0131yor. Baba agresif bir model olabilir ve agresivitesi sonucunda \u00f6d\u00fcllendirilen bir baba olabilir. \u00c7ocuk bu modelle b\u00fcy\u00fcyor. \u015eiddet evde \u00f6\u011freniliyor\u201d dedi.<\/p>\n
\u015eiddeti ortaya \u00e7\u0131karan k\u00fclt\u00fcrel temeller var<\/p>\n
\u015eiddeti ortaya \u00e7\u0131karan k\u00fclt\u00fcrel temellerin de oldu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00c7elen, \u201cErke\u011fin \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc k\u00fclt\u00fcr yap\u0131lar\u0131 var. Bu t\u00fcr bak\u0131\u015f, sadece bizim toplumumuzda de\u011fil, ba\u015fka toplumlarda da var. Erkek daha \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu k\u00fclt\u00fcrlerde kad\u0131na kar\u015f\u0131 olumsuz bir \u00f6nyarg\u0131 var. Erkek fiziksel olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc ama kad\u0131nda bu yok. Son d\u00f6nemlerde s\u0131k\u00e7a g\u00fcndemde olan bir zorbal\u0131k kavram\u0131 var. Zorbal\u0131kta zorba g\u00fc\u00e7l\u00fc, kurban ise pasif. Erkek zorba, kad\u0131n kurban konumunda oluyor. Kurban sald\u0131rgana tepki g\u00f6sterebilse bu eylem devam etmez ama siniyor. Ataerkil bir ailede kad\u0131n, sinmeyi \u00f6\u011freniyor, bunu \u00f6\u011frenerek yeti\u015fiyor. Anne baban\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda pasif kal\u0131yorsa, anne sesini \u00e7\u0131karm\u0131yor ve tepki vermiyorsa k\u0131z \u00e7ocu\u011fu da evlendi\u011finde annesinden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc uygulayacakt\u0131r. Ancak bu durum sadece bizim toplumumuza \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerinde de benzer bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Mitolojide bile benzer \u00f6rnekler g\u00f6rebilirsiniz. G\u00fc\u00e7l\u00fc ve ak\u0131ll\u0131 bir kad\u0131n olan Hera, erkek\u00a0 tanr\u0131lar taraf\u0131ndan s\u00fcrekli ele\u015ftirilir yapmak istedikleri engellenir.Kad\u0131n neden zay\u0131f g\u00f6steriliyor? 19. Y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda kad\u0131n formal e\u011fitime ba\u015flayabiliyor. Ama erkekler i\u00e7in durum \u00f6yle de\u011fil, \u00fcst sosyo k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lardan ba\u015flayarak erkekler okula g\u00f6nderiliyor. Kad\u0131n hep evde, kad\u0131na hep evde g\u00f6revler veriliyor. Bu ayr\u0131m\u0131n pek \u00e7ok toplumda hep oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durum bat\u0131 toplumlar\u0131nda da var\u201d dedi. <\/p>\n
\u015eiddet, kad\u0131n\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkiliyor<\/p>\n
\u015eiddet g\u00f6ren kad\u0131n\u0131n benlik sayg\u0131s\u0131n\u0131n zedelendi\u011fini belirten Prof. Dr. \u00c7elen, \u201c\u015eiddete u\u011frayan kad\u0131nda kayg\u0131, depresyon, kendini de\u011fersiz hissetme, benlik sayg\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 gibi etkiler ortaya \u00e7\u0131kabilir. U\u011frad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet nedeniyle intihar\u0131 se\u00e7en kad\u0131nlar olabiliyor. Kad\u0131nlar nadiren geri bildirim verebiliyor. Kad\u0131nlar genellikle i\u00e7e d\u00f6n\u00fck ya\u015f\u0131yor. Bu e\u011fitimli kad\u0131nlarda da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor\u201d dedi.<\/p>\n
Dijital oyunlardaki \u015fiddet olumsuz etkiliyor<\/p>\n
Toplumda genel olarak artan \u015fiddet olaylar\u0131na de\u011finen Prof. Dr. \u00c7elen, \u201cAilede \u015fiddet dolu bir ortam varsa, \u00e7ocuk i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc mahallede ve akran gruplar\u0131nda \u015fiddet i\u00e7eren olaylara \u015fahit oluyorsa \u00e7ok etkileniyor. Dijital video oyunlar\u0131nda \u015fiddet varsa gen\u00e7ler bundan \u00e7ok etkileniyor. \u00d6zellikle \u015fiddet uygulayan ve kazanan ikonlar ya da karakterleri \u00f6rnek al\u0131yorlar. \u00d6fkelerini kontrol edemiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rd\u00fckleri model, \u015fiddet uygulay\u0131p \u00f6d\u00fcllendirilen modeller oluyor. Gen\u00e7lik d\u00f6neminde bizi harekete ge\u00e7iren ve bizi aktif k\u0131lan dopamin en y\u00fcksek seviyelerde seyrediyor. \u00d6zellikle gen\u00e7lik d\u00f6neminde beyinde m\u00fcthi\u015f bir de\u011fi\u015fim var. Bu d\u00f6nemde aile ve \u00e7evreye \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu.\u00a0 <\/p>\n
Evde ceza verilmemeli, kural konulmal\u0131<\/p>\n
Evde duygu kontrol\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frenilmesinin \u00f6nemini vurgulayan Prof. Dr. \u00c7elen, \u201c\u00c7ocu\u011fa ailede kurallar \u00f6\u011fretilmeli. Ceza verilmemeli, kural konulmal\u0131. \u00c7ocu\u011fun her dedi\u011fi yap\u0131lmamal\u0131. Mutlaka kural konmas\u0131 gerekiyor ama ceza de\u011fil. Odandan \u00e7\u0131kmayacaks\u0131n \u015feklindeki ceza, \u00e7ocukta \u00f6fke olu\u015fturuyor. Anne ve baba, bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131nda fikir birli\u011fi i\u00e7erisinde bulunmal\u0131. Su\u00e7 i\u015fleyen \u00e7ocuklar\u0131n da ilgili kurumlarda \u0131slah edilmesi sa\u011flanmal\u0131\u201d tavsiyesinde bulundu. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eiddetin fiziksel, s\u00f6zel ve duygusal \u015fekillerde g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini belirten \u0130stanbul Atlas \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hacer Nermin \u00c7elen, \u015fiddete u\u011frayan kad\u0131n\u0131n benlik sayg\u0131s\u0131n\u0131n zedelendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7337,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[730,408,706,3222,3136],"class_list":["post-7336","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-belirten","tag-fiziksel","tag-ortaya","tag-siddet","tag-siddetin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7336"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7336\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}