Diyabet, yaln\u0131zca ila\u00e7la de\u011fil, ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fiklikleriyle de y\u00f6netilmesi gereken kronik bir hastal\u0131k. Ancak yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, hastalar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n beslenmede fark\u0131nda olmadan hatalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Diyetisyen Harika \u00d6zkaya Yurttadur, diyabet y\u00f6netiminde beslenmenin kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBasit g\u00f6r\u00fcnen yanl\u0131\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar bile kan \u015fekeri dengesini bozarak komplikasyon riskini art\u0131rabilir\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Dyt. Yurttadur, diyabet hastalar\u0131n\u0131n en s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 10 beslenme hatas\u0131n\u0131 ve do\u011fru yakla\u015f\u0131mlar\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
KAHVALTIYI ATLAMAK<\/p>\n
Kahvalt\u0131y\u0131 atlaman\u0131n diyabet hastalar\u0131 i\u00e7in kan \u015fekeri kontrol\u00fcn\u00fc olumsuz etkileyen en \u00f6nemli beslenme hatalar\u0131ndan biri oldu\u011funu belirten Yeditepe \u00dcniversitesi Kozyata\u011f\u0131 Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman\u0131 Harika \u00d6zkaya Yurttadur, \u201cGece boyunca uzun s\u00fcren a\u00e7l\u0131k s\u00fcresi kan \u015fekerinin d\u00fc\u015fmesine neden olurken, sabah saatlerinde v\u00fccut enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in glikojen depolar\u0131ndan kana \u015feker sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ve bu da ani y\u00fckselmelere yol a\u00e7abilir\u201d dedi. Kahvalt\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda bu dalgalanmalar\u0131n daha belirgin hale geldi\u011fini ve g\u00fcn boyu kan \u015fekeri dengesini sa\u011flamak zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Dyt. Yurttadur, konuyla ilgili \u015fu bilgileri verdi: \u201cYap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, kahvalt\u0131y\u0131 atlaman\u0131n diyabet y\u00f6netiminde olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011funu g\u00f6stermektedir. Nitekim 317 diyabet hastas\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 7\u2019sinin kahvalt\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Bu grubun, kahvalt\u0131 yapanlara k\u0131yasla daha gen\u00e7 oldu\u011fu, sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131n daha yayg\u0131n oldu\u011funa ve en \u00f6nemlisi de HbA1c d\u00fczeyleri ile g\u00fcn i\u00e7indeki \u015feker dalgalanmalar\u0131n\u0131n anlaml\u0131 bi\u00e7imde y\u00fcksek seyretti\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r.\u2019 Bu sonu\u00e7lar\u0131n kahvalt\u0131n\u0131n diyabet kontrol\u00fcnde vazge\u00e7ilmez bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve d\u00fczenli kahvalt\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan \u015fekeri dengesini korumada temel bir ad\u0131m oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyen Dyt. Yurttadur, \u00f6nerilerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: \u201cG\u00fcne yumurta ve peynir gibi sa\u011fl\u0131kl\u0131 protein kaynaklar\u0131, avokado, zeytin ve ceviz gibi sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u011flar ile tam tah\u0131ll\u0131 ekmek, yulaf, kepekli galeta gibi lifli karbonhidrat kaynaklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir kahvalt\u0131yla ba\u015flamak, kan \u015fekeri kontrol\u00fcn\u00fc destekleyecektir.\u201d<\/p>\n
\u015eEKERS\u0130Z \u00dcR\u00dcNLERE G\u00dcVENMEK<\/p>\n
Diyabet hastalar\u0131 aras\u0131nda yayg\u0131n bir ba\u015fka yan\u0131lg\u0131n\u0131n da \u015fekersiz ibaresi ta\u015f\u0131yan her \u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00fcvenli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi oldu\u011funu belirten Dyt. Yurttadur, \u201cOysa bir\u00e7ok \u015fekersiz g\u0131da, kan \u015fekerini etkilemeyen tatland\u0131r\u0131c\u0131lar i\u00e7erse de, y\u00fcksek oranda karbonhidrat, ya\u011f veya kalori bar\u0131nd\u0131rabilir. Bu \u00fcr\u00fcnler, \u00f6zellikle a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketildiklerinde kan \u015fekeri dengesini olumsuz y\u00f6nde etkileyebilir ve kilo art\u0131\u015f\u0131na zemin haz\u0131rlayabilir.\u201d<\/p>\n
Ayr\u0131ca baz\u0131 \u015fekersiz \u00fcr\u00fcnlerde kullan\u0131lan yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n, i\u015ftah art\u0131\u015f\u0131na ve tatl\u0131 iste\u011finin s\u00fcrmesine yol a\u00e7abilece\u011fine i\u015faret eden Dyt. Yurttadur, \u201cBu nedenle \u015fekersiz etiketi, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn diyabet dostu oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Diyabet hastalar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn etiketlerini dikkatle okumalar\u0131, karbonhidrat ve kalori i\u00e7eriklerini de\u011ferlendirmeleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. En do\u011fru yakla\u015f\u0131m do\u011fal ve dengeli beslenme plan\u0131na sad\u0131k kalmak, i\u015flenmi\u015f \u015fekersiz g\u0131dalar\u0131 ise i\u00e7indekiler kontrol\u00fc yaparak \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc t\u00fcketmek olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n
L\u0130F T\u00dcKET\u0130M\u0130N\u0130 \u0130HMAL ETMEK<\/p>\n
Diyabet hastalar\u0131nda lif al\u0131m\u0131n\u0131n yetersiz olmas\u0131n\u0131n kan \u015fekeri kontrol\u00fcn\u00fc olumsuz etkileyen \u00f6nemli bir beslenme hatas\u0131 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dyt Yurttadur, bu g\u0131dalar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yararlar konusunda \u015fu bilgileri verdi: \u201cLifli g\u0131dalar, \u00f6zellikle \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr lifler, sindirimi yava\u015flatarak glikozun kana daha dengeli bir \u015fekilde ge\u00e7mesini sa\u011flar ve ani kan \u015fekeri y\u00fckselmelerini \u00f6nler. Ayr\u0131ca lif, tokluk hissini art\u0131rarak a\u015f\u0131r\u0131 yemeyi engeller ve kilo kontrol\u00fcne yard\u0131mc\u0131 olur. Ancak bir\u00e7ok diyabet hastas\u0131, sebze, meyve, tam tah\u0131llar ve baklagiller gibi lif kaynaklar\u0131n\u0131 yeterince t\u00fcketmemektedir. Bu durum, hem kan \u015fekeri dalgalanmalar\u0131na hem de ba\u011f\u0131rsak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olumsuz etkilenmesine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcnebilir lif y\u00f6n\u00fcnden zengin olan bezelye, kuru fasulye, barbunya, yulaf, baz\u0131 sebze ve meyveler diyabetlilerde, yemeklerden sonra kan \u015fekerinin daha yava\u015f y\u00fckselmesini sa\u011flar. Posal\u0131 besinler, \u00e7ok \u00e7i\u011fneme gerektirdi\u011finden yemek yeme zaman\u0131n\u0131 uzat\u0131rlar, midedeki sindirimi ve mide bo\u015faltma h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatarak tokluk hissini artt\u0131r\u0131rlar. B\u00f6ylece tip 2 DM \u00e7ok s\u0131k g\u00f6r\u00fclen \u015fi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n tedavisinde lif, a\u011f\u0131rl\u0131k kaybedilmesinde de yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n
PORS\u0130YON KONTROL\u00dcN\u00dc SA\u011eLAYAMAMAK<\/p>\n
En s\u0131k yap\u0131lan hatalardan biri sa\u011fl\u0131kl\u0131 besin tercihlerine ra\u011fmen porsiyon kontrol\u00fc yap\u0131lmamas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen Dyt. Yurttadur, \u201cNe yaz\u0131k ki baz\u0131 diyabet hastalar\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalar t\u00fcketseler bile miktarlara dikkat etmedikleri i\u00e7in kan \u015fekeri kontrol\u00fcnde zorluk ya\u015fayabiliyor. A\u015f\u0131r\u0131 yemek, \u00f6zellikle karbonhidrat ve ya\u011f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yo\u011fun \u00f6\u011f\u00fcnler, kan \u015fekerinde ani y\u00fckselmelere yol a\u00e7abilir ve kilo art\u0131\u015f\u0131na neden olabilir. Bu durum hem diyabet y\u00f6netimini hem de genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkileyebilir\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n
SIVILARDAN ALINA G\u0130ZL\u0130 KALOR\u0130LER<\/p>\n
Dyt. Yurttadur, diyabet hastalar\u0131n\u0131n fark etmeden s\u0131v\u0131lardan y\u00fcksek miktarda kalori alabildi\u011fini belirterek, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: \u201c\u00c7ay, kahve, meyve suyu, gazl\u0131 i\u00e7ecekler ve haz\u0131r i\u00e7eceklerdeki eklenen \u015feker ve krema, g\u00fcnl\u00fck kalori al\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zla art\u0131r\u0131yor. \u00c7o\u011fu ki\u015fi s\u0131v\u0131n\u0131n etkisi olmaz diye d\u00fc\u015f\u00fcnse de bu k\u00fc\u00e7\u00fck eklemeler kan \u015fekerinde ani y\u00fckselmelere ve uzun vadede kilo art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7abiliyor. Bu nedenle i\u00e7eceklerin i\u00e7eriklerini kontrol etmek ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u015fekersiz, do\u011fal se\u00e7enekleri tercih etmek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u201d<\/p>\n
KARBONH\u0130DRAT KAYNAKLARINI B\u0130LMEMEK<\/p>\n
Karbonhidrat kaynaklar\u0131n\u0131 yeterince tan\u0131maman\u0131n ve sadece ekmek, makarna veya pilav\u0131 karbonhidrat kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6rmenin de s\u0131k yap\u0131lan bir ba\u015fka yan\u0131lg\u0131 oldu\u011funu anlatan Dyt. Yurttadur, yo\u011furt, s\u00fct, baz\u0131 sebzeler, meyveler ve hatta paketli at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar\u0131n da kan \u015fekerini y\u00fckselten karbonhidrat i\u00e7erdi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131. Dyt. Yurttadur konuyla ilgili \u015fu bilgileri verdi: \u201cBir dilim ekme\u011fin veya bir k\u00e2se pirincin karbonhidrat miktar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnebilir, ama bir \u00f6\u011f\u00fcnde birka\u00e7 karbonhidrat kayna\u011f\u0131n\u0131 bir arada t\u00fcketmek kan \u015fekerinde ani y\u00fckselmelere yol a\u00e7abilir. Paketli g\u0131dalarda karbonhidrat miktar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmamak da yayg\u0131n bir sorun. Az \u015fekerli veya \u015fekersiz \u00fcr\u00fcnler de y\u00fcksek karbonhidrat i\u00e7erebilir, etiket okumak bu nedenle \u00f6nemli. Meyve sular\u0131, smoothie\u2019ler, s\u00fctl\u00fc i\u00e7ecekler gibi s\u0131v\u0131lar da h\u0131zl\u0131 emilen karbonhidrat i\u00e7erir ve bunlar genellikle g\u00f6z ard\u0131 edilir.\u201d<\/p>\n
Bu g\u0131dalar\u0131n miktar\u0131 kontrol edilmedi\u011finde, \u00f6zellikle birden fazla karbonhidrat kayna\u011f\u0131 ayn\u0131 \u00f6\u011f\u00fcnde t\u00fcketildi\u011finde, kan \u015fekerinin h\u0131zla y\u00fckseldi\u011fine dikkat \u00e7eken Dyt. Yurttadur, \u201cBu nedenle hangi yiyeceklerin karbonhidrat i\u00e7erdi\u011fini bilmek ve miktarlar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek, kan \u015fekeri dalgalanmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemenin en etkili yollar\u0131ndan biridir\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n
YETERS\u0130Z SU T\u00dcKET\u0130M\u0130<\/p>\n
Diyabet hastalar\u0131 i\u00e7in su t\u00fcketiminin \u00e7ok kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Dyt. Yurttatur, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cYeterli su almak, kanda biriken fazla glikozun idrar yoluyla at\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve b\u00f6ylece hiperglisemi riskini azalt\u0131r. Bu nedenle diyabetlilerin, kan \u015fekerini dengelemeye destek olmak i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck en az 2,5 litre su i\u00e7meye \u00f6zen g\u00f6stermesi gerekir.\u201d<\/p>\n
G\u00dcN \u0130\u00c7\u0130NDE \u00d6\u011e\u00dcN ATLAMA VE SONRASINDA A\u015eIRI YEME \/ YANLI\u015e ARA \u00d6\u011e\u00dcN TERC\u0130H\u0130<\/p>\n
G\u00fcn i\u00e7inde \u00f6\u011f\u00fcn atlamak, diyabet hastalar\u0131n\u0131n s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 hatalardan biri. Uzun s\u00fcre a\u00e7 kalman\u0131n kan \u015fekerinin d\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir sonraki \u00f6\u011f\u00fcnde a\u015f\u0131r\u0131 yemek yeme iste\u011fini tetikledi\u011fine dikkat \u00e7eken Dyt. Yurttadur, \u201c\u00d6zellikle kahvalt\u0131 veya \u00f6\u011fle \u00f6\u011f\u00fcn\u00fcn\u00fc atlayanlarda bu durum daha belirgin. Bir di\u011fer sorun ise yanl\u0131\u015f ara \u00f6\u011f\u00fcn tercihleri. \u00c7ikolata, paketli at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar veya \u015fekerli i\u00e7ecekler, kan \u015fekerini h\u0131zla y\u00fckseltiyor ve k\u0131sa s\u00fcre sonra tekrar a\u00e7l\u0131k hissi yarat\u0131yor. Bu d\u00f6ng\u00fc, hem kan \u015fekeri dalgalanmalar\u0131na hem de kilo kontrol\u00fcn\u00fcn zorla\u015fmas\u0131na neden oluyor. Diyabet y\u00f6netiminde, \u00f6\u011f\u00fcnlerin atlanmamas\u0131 ve ara \u00f6\u011f\u00fcnlerde sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7enekler tercih edilmesi, kan \u015fekeri dengesini koruman\u0131n ve g\u00fcn boyunca enerjiyi dengede tutman\u0131n temel yollar\u0131ndan biri diyebiliriz.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n
YA\u011e KAYNAKLARININ KAL\u0130TES\u0130NE D\u0130KKAT ETMEME<\/p>\n
\u201cDiyabet hastalar\u0131n\u0131n beslenmesinde sadece ya\u011f miktar\u0131n\u0131n de\u011fil, ya\u011f\u0131n kalitesinin de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Dyt. Yurttadur, \u201cDoymu\u015f ve trans ya\u011flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin besinler, hem kan damarlar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyerek kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 riskini art\u0131r\u0131yor hem de kilo kontrol\u00fcn\u00fc zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Oysa zeytinya\u011f\u0131, avokado, f\u0131nd\u0131k ve bal\u0131k gibi sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u011f kaynaklar\u0131, kan \u015fekeri dengesinin korunmas\u0131na ve kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n desteklenmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor.\u201d Dedi.\u00a0<\/p>\n
PROFESYONEL DESTEK ALMAMAK<\/p>\n
\u201cDiyabetli ki\u015filer, beslenme konusunda kendi ba\u015flar\u0131na karar verdiklerinde yanl\u0131\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar geli\u015ftirebilir. Hangi besinleri ne miktarda t\u00fcketmeleri gerekti\u011fini bilmemek, kan \u015fekeri dalgalanmalar\u0131na ve uzun vadede komplikasyon riskine yol a\u00e7abilir\u201d diyen Dyt. Harika \u00d6zkaya Yurttadur, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: \u201cUzman bir diyetisyenden al\u0131nacak ki\u015fiye \u00f6zel \u00f6neriler, hem kan \u015fekeri kontrol\u00fcn\u00fc hem de sa\u011fl\u0131kl\u0131 kilo y\u00f6netimini destekler. Profesyonel rehberlik olmadan yap\u0131lan denemeler, s\u0131k yap\u0131lan beslenme hatalar\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 hale gelmesine neden olabilir.\u201d<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Diyabet, yaln\u0131zca ila\u00e7la de\u011fil, ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fiklikleriyle de y\u00f6netilmesi gereken kronik bir hastal\u0131k.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7462,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2097,3675,406,3066,1622],"class_list":["post-7461","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-diyabet","tag-karbonhidrat","tag-saglikli","tag-sekeri","tag-yurttadur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7461"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7461\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}