FBI\u2019\u0131n \u0130nternet Su\u00e7lar\u0131 Merkezi\u2019ne g\u00f6re, yaln\u0131zca 2024 y\u0131l\u0131nda, 60 ya\u015f \u00fcst\u00fc Amerikal\u0131lar \u00e7evrimi\u00e7i doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k nedeniyle yakla\u015f\u0131k 4,9 milyar dolarl\u0131k kay\u0131p bildirdi. Bu rakam bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re \u00a0y\u00fczde 43\u2019l\u00fck, \u00a02020\u2019ye g\u00f6re ise be\u015f kat art\u0131\u015fa kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor. Ya\u015fl\u0131lara y\u00f6nelik doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k nedeniyle ortalama kay\u0131p 83 bin dolarken t\u00fcm ya\u015f gruplar\u0131nda bu rakam 19 bin dolar. Bu rakamlar\u0131n arkas\u0131nda, y\u0131llarca biriktirdikleri birikimlerini yanl\u0131\u015f bir g\u00fcvenle bir anda kaybeden ve refahlar\u0131 ve mali g\u00fcvenlikleri derinden sars\u0131lan bireyler ve aileler var. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 hedef alan doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n boyutu, ailelerin dikkatini \u00e7ekmeli ve birlikte m\u00fccadele etmelerini sa\u011flamal\u0131 ancak belirsiz uyar\u0131lar yeterli de\u011fil. Etkili koruma, s\u00fcrekli aile ileti\u015fimi, teknik kontroller ve bir sorun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda uygulanacak net bir \u00e7\u00f6z\u00fcm plan\u0131 olmas\u0131 gerekir.\u00a0<\/p>\n
Doland\u0131r\u0131c\u0131lar neden ya\u015fl\u0131lar\u0131 hedef al\u0131r?<\/p>\n
Bir\u00e7ok ya\u015fl\u0131, doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kolay av olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc nakit tasarruflar\u0131, emeklilik hesaplar\u0131 veya di\u011fer istikrarl\u0131 servet kaynaklar\u0131na sahiptir. \u00a0G\u00fcven ve otoriteye ili\u015fkin nesiller boyu s\u00fcregelen al\u0131\u015fkanl\u0131klar, baz\u0131 ya\u015fl\u0131lar\u0131 \u201cresm\u00ee\u201d gibi g\u00f6r\u00fcnen telefonlara veya mektuplara daha duyarl\u0131 h\u00e2le getirir. Sosyal izolasyon, fl\u00f6rt doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi ili\u015fki temelli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 bir etkiye sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. \u00a0D\u00fczinelerce \u00e7evrimi\u00e7i hesab\u0131 y\u00f6netmekte zorlan\u0131rlar. \u00a0Eski cihazlar ve g\u00fcncel olmayan yaz\u0131l\u0131mlar kullan\u0131rlar; t\u00fcm hesaplar\u0131nda ayn\u0131 parolalar\u0131 kullan\u0131rlar. Genellikle ger\u00e7e\u011fi sahteden ay\u0131rt etmekte zorlan\u0131rlar. \u00a0Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, sald\u0131rganlar\u0131n i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rabilecek temel ko\u015fullard\u0131r. Ayr\u0131ca becerikli sald\u0131rganlar, yeralt\u0131 forumlar\u0131nda bulunan b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 ele ge\u00e7irilmi\u015f kimlik bilgileri veri tabanlar\u0131ndan yapay zek\u00e2 destekli ses klonlamaya kadar planlar\u0131n\u0131n \u201cinand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d art\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 kullan\u0131\u015fl\u0131 ara\u00e7lara sahiptir.\u00a0<\/p>\n
Doland\u0131r\u0131c\u0131lar insanlar\u0131 harekete ge\u00e7meye ikna etmek i\u00e7in aciliyet, otorite ve k\u0131tl\u0131k hissi uyand\u0131r\u0131rlar. Anl\u0131k bir karar hatas\u0131, bili\u015fsel a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckleme, stres ve uyku yoksunlu\u011fu bile doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rabilir, bu da nihayetinde \u00f6nlemenin en az\u0131ndan teknolojik oldu\u011fu kadar davran\u0131\u015fsal da olmas\u0131n\u0131n nedenidir. A\u00e7\u0131k ileti\u015fim kurmak, \u00f6nemli bir savunma katman\u0131 olu\u015fturabilir. Para g\u00f6ndermeden \u00f6nce her zaman iki kez kontrol edece\u011fimiz bir aile kural\u0131 koymak iyi olabilir. \u00a0Bir aile \u00fcyesinin herhangi bir finansal talep i\u00e7in ba\u015fvurulacak \u201cdo\u011frulama arkada\u015f\u0131\u201d olmas\u0131 i\u00e7in \u201cduraklat ve do\u011frula\u201d temelli basit bir plan uygulama d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ebeveynlerinizin veya b\u00fcy\u00fckanne ve b\u00fcy\u00fckbaban\u0131z\u0131n bankas\u0131 ya\u015fl\u0131 m\u00fc\u015fteriler i\u00e7in \u00f6zel korumalar sunuyorsa bunlar\u0131 kullan\u0131n. Bunlar, baz\u0131 i\u015flem t\u00fcrleri i\u00e7in do\u011frulama aramalar\u0131, yeni alacakl\u0131lara s\u0131n\u0131rlamalar veya b\u00fcy\u00fck havale i\u015flemlerinde bekletme ve belirli bir e\u015fi\u011fin \u00fczerindeki t\u00fcm transferler i\u00e7in b\u00fcy\u00fckanne ve b\u00fcy\u00fckbabaya ve g\u00fcvenilir bir aile \u00fcyesine g\u00f6nderilen uyar\u0131lar olabilir.<\/p>\n
Temel cihaz ve hesap siber hijyeni<\/p>\n
Yukar\u0131daki ad\u0131mlar, yayg\u0131n olarak istismar edilen teknolojik bo\u015fluklar\u0131 kapatabilecek \u00f6nlemlerle birle\u015ftirildi\u011finde en iyi sonucu verir. Ya\u015fl\u0131 akrabalar\u0131n\u0131z\u0131n \u015funlar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131ndan emin olun:<\/p>\n
\u00b7\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00d6zellikle de\u011ferli olan her \u00e7evrimi\u00e7i hesap i\u00e7in \u00a0g\u00fc\u00e7l\u00fc ve benzersiz bir parola olu\u015fturmak ve saklamak i\u00e7in bir parola y\u00f6neticisi kullanmak<\/p>\n
\u00b7\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca iki fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulamay\u0131 etkinle\u015ftirmek, ideal olarak SMS mesajlar\u0131 yerine bir mobil kimlik do\u011frulama uygulamas\u0131 veya bir donan\u0131m anahtar\u0131 kullanmak<\/p>\n
\u00b7\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Telefon operat\u00f6rlerinden temin edilebilen g\u00fcvenlik ara\u00e7lar\u0131 veya \u00f6nlemleri kullanarak pop-up\u2019lar\u0131 ve otomatik aramalar\u0131 engellemek<\/p>\n
\u00b7\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0T\u00fcm cihazlar, \u00f6zellikle telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar i\u00e7in otomatik g\u00fcncellemeleri etkinle\u015ftirmek<\/p>\n
\u00b7\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Akrabalar\u0131n\u0131za, istenmeyen mesajlardaki ekleri indirmemelerini veya ba\u011flant\u0131lara t\u0131klamamalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131n \u2013 \u015f\u00fcphe duyduklar\u0131nda \u00a0ESET\u2019in \u00fccretsiz, kullan\u0131m\u0131 kolay ba\u011flant\u0131 denetleyicisini kullanabilirler,<\/p>\n
\u00b7\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0T\u00fcm cihazlar\u0131na sayg\u0131n bir g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131m\u0131 y\u00fcklemeleri.\u00a0<\/p>\n
Bu ad\u0131mlar\u0131 ebeveyniniz veya b\u00fcy\u00fckanne ve b\u00fcy\u00fckbaban\u0131zla birlikte g\u00f6zden ge\u00e7irin.\u00a0<\/p>\n
Doland\u0131r\u0131c\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00f6t\u00fc senaryo<\/p>\n
H\u0131z genellikle \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ne kadar \u00e7abuk harekete ge\u00e7erseniz paray\u0131 geri alma veya en az\u0131ndan daha fazla h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 durdurma \u015fans\u0131n\u0131z o kadar artar. Ebeveyniniz veya b\u00fcy\u00fckanneniz ve b\u00fcy\u00fckbaban\u0131z ma\u011fdur olursa:<\/p>\n
\tHavale i\u015flemlerini derhal dondurun: Akrabalar\u0131n\u0131z\u0131n bankas\u0131n\u0131n \u201cbilgilendirildi\u011finden\u201d emin olun, b\u00f6ylece d\u0131\u015far\u0131ya yap\u0131lan havale i\u015flemlerini durdurabilir.
\n\tHer \u015feyi belgelendirin: Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla ilgili telefon numaralar\u0131n\u0131, e-postalar\u0131 veya ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini kaydedin.
\n\tBildirin: Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn\u00a0Siber Su\u00e7larla M\u00fccadele Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u00a0veya E-Devlet \u00fczerinden yine Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn \u201cSiber Su\u00e7 \u0130hbar\u201d hizmeti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fik\u00e2yette bulunun.
\n\tKrediyi dondurun: (B\u00fcy\u00fck)annenizin veya (b\u00fcy\u00fck)baban\u0131z\u0131n ad\u0131na yeni kredi hesaplar\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in krediyi dondurun.
\n\tAkrabalar\u0131n\u0131za duygusal destek sa\u011flay\u0131n: Onlar\u0131 su\u00e7lamak yerine, bir su\u00e7un kurban\u0131 olduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131n. Utan\u00e7, insanlar\u0131 sessiz kalmaya zorlar ve bu da sonu\u00e7ta doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n i\u015fine yarar.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
FBI\u2019\u0131n \u0130nternet Su\u00e7lar\u0131 Merkezi\u2019ne g\u00f6re, yaln\u0131zca 2024 y\u0131l\u0131nda, 60 ya\u015f \u00fcst\u00fc Amerikal\u0131lar \u00e7evrimi\u00e7i doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k nedeniyle yakla\u015f\u0131k 4,9 milyar dolarl\u0131k kay\u0131p bildirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7638,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2665,3362,2867,1434,3724],"class_list":["post-7637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-cevrimici","tag-dogrulama","tag-dolandiricilar","tag-kimlik","tag-yaslilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7637"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7637\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}