\u0130stanbul \u0130l Mill\u00ee E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi ve \u00dcsk\u00fcdar \u0130l\u00e7e Mill\u00ee E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ortak d\u00fczenledi\u011fi \u201cAkran Nez\u00e2keti Zirvesi\u201d \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u00c7ar\u015f\u0131 Yerle\u015fkesinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi ev sahipli\u011finde d\u00fczenlenen Akran Nezaketi Zirvesi, \u00f6\u011fretmenler, akademisyenler ve Milli E\u011fitim temsilcilerini bir araya getirdi. Zirvede, pozitif psikoloji ve ileti\u015fim yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla gen\u00e7ler aras\u0131ndaki zorbal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesi ve nezaket k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi hedeflendi.<\/p>\n
Prof. Dr. G\u00fcng\u00f6r: \u201cHayata d\u00f6n\u00fc\u015fmeyen bilimsel bilginin k\u0131ymeti yoktur.\u201d<\/p>\n
Zirvenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Nazife G\u00fcng\u00f6r, zirvenin \u00f6nemine vurgu yapt\u0131. \u00dcniversitenin bilimsel \u00fcretimin toplumsal katk\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi hedefiyle \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Prof. Dr. G\u00fcng\u00f6r, \u201cHayata d\u00f6n\u00fc\u015fmeyen bilimsel bilginin k\u0131ymeti yoktur. \u00dcniversite olarak e\u011fitimin yan\u0131nda toplumsal sorumluluk projelerine de \u00f6ncelik veriyoruz\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n
Konu\u015fmas\u0131nda, \u00f6\u011fretmenlerin ve Milli E\u011fitim\u2019in zirvede en \u00f6nemli \u00e7\u00f6z\u00fcm ortaklar\u0131 oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. G\u00fcng\u00f6r, \u201cBug\u00fcnk\u00fc konumuz \u2018Akran Nezaketi\u2019. Bug\u00fcne kadar bu konu genellikle \u2018Akran Zorbal\u0131\u011f\u0131\u2019 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yordu. Ancak burada, sizlerin de fark etti\u011fi gibi, bir yandan pozitif psikolojinin, \u00f6te yandan pozitif ileti\u015fimin s\u00f6ylemini kullanarak, ciddi bir sorunu daha nazik, daha gurur verici ve g\u00f6n\u00fclleri ferahlat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ele almay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz. Akran zorbal\u0131\u011f\u0131 her zaman vard\u0131; ancak dijital ileti\u015fim teknolojilerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla bu sorun \u00e7ok daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le geldi ve zaman zaman \u015fova d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sorunun fark edilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu bir f\u0131rsat sunuyor. Bu sayede, \u00f6zellikle ergenlik d\u00f6neminde daha yayg\u0131n olan sorunlara kar\u015f\u0131, birlikte duyarl\u0131l\u0131k noktalar\u0131 olu\u015fturabilir, toplumda fark\u0131ndal\u0131k yaratabilir ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 birlikte geli\u015ftirebiliriz.\u201d dedi.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r Dan\u0131\u015fman\u0131 Halide \u0130ncekara, a\u00e7\u0131l\u0131\u015fta yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, zirveye kat\u0131lanlara te\u015fekk\u00fcr ederek, etkinli\u011fin i\u015f birli\u011fi ve birlikte \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemine i\u015faret etti.\u00a0<\/p>\n
\u0130l Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcr\u00fc Yent\u00fcr: \u201cNezaket ve tevazu kal\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flarla \u00f6rneklenmelidir\u201d<\/p>\n
\u0130stanbul \u0130l Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcr\u00fc Murat M\u00fccahit Yent\u00fcr ise \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti ve nezaketin en g\u00fczel \u00f6rneklerinin s\u0131n\u0131f ve okul ortam\u0131nda sergilendi\u011fini belirtti. Yent\u00fcr, \u201c\u00d6\u011fretmenlerimiz sadece s\u0131n\u0131fta de\u011fil, evde de \u00f6\u011frencilerimizin yol g\u00f6stericisidir. Nezaket ve tevazu insana yak\u0131\u015f\u0131r, insanla anlamlan\u0131r. O y\u00fczden bu tevazuda da \u00f6\u011fretmenlerin, e\u011fitimin rol\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Nezaket ve tevazu kal\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flarla \u00f6rneklenmelidir\u201d diyerek kendi deneyimlerinden \u00f6rnekler verdi.<\/p>\n
Zirvede daha sonra Akran Nezaketi Paneli ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Panelde \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Kurucu Rekt\u00f6r\u00fc ve Y\u00f6netim \u00dcst Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Eski Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131 Prof. Dr. Nabi Avc\u0131 ve Prof. Dr. Nil\u00fcfer Pembecio\u011flu yer ald\u0131.<\/p>\n
\u201c\u00d6nce selam, sonra kelam\u201d<\/p>\n
Panelde konu\u015fan Eski Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131 Prof. Dr. Nabi Avc\u0131, s\u00f6zlerine Fethi Gemuhluo\u011flu\u2019nun \u201c\u00d6nce selam, sonra kelam\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatarak ba\u015flad\u0131 ve nezaketin yaln\u0131zca bir davran\u0131\u015f bi\u00e7imi de\u011fil, k\u00f6keni ve anlam\u0131 olan k\u00fclt\u00fcrel bir de\u011fer oldu\u011funu, kelimelerin etimolojisine bakman\u0131n \u201czihni zinde tutan bir egzersiz\u201d oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\u201cNezaket\u201d kelimesinin Fars\u00e7ada \u201cnazuk\u201d, yani ince anlam\u0131ndan geldi\u011fini hat\u0131rlatan Prof. Dr. Avc\u0131, nezaketin \u00f6z\u00fcnde incelik ve insan\u0131n insana duydu\u011fu sayg\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u201c\u0130nsan insan\u0131n kurdu mudur, yoksa kutsal\u0131 m\u0131?\u201d<\/p>\n
Konu\u015fmas\u0131nda Hobbes\u2019un \u00fcnl\u00fc \u201c\u0130nsan insan\u0131n kurdudur\u201d s\u00f6z\u00fcne de de\u011finen Prof. Dr. Avc\u0131, bu ifadenin \u00e7o\u011fu zaman ba\u011flam\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Hobbes\u2019un ayn\u0131 yerde \u201c\u0130nsan insan\u0131n tanr\u0131s\u0131d\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc de s\u00f6yledi\u011fini dile getiren Prof. Dr. Avc\u0131, \u201cBu, insan\u0131n insan i\u00e7in bir tehdit oldu\u011fu kadar bir de\u011fer ve kutsiyet ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir\u201d dedi.<\/p>\n
Prof. Dr. Avc\u0131, Martin Buber\u2019in \u201cBen-Sen\u201d ili\u015fki modeline de de\u011finerek insan ili\u015fkilerinin ya \u201c\u00f6zne-nesne\u201d ya da \u201c\u00f6zne-\u00f6zne\u201d formunda ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, nezaketin ise ancak \u00f6zne-\u00f6zne ili\u015fkilerinde geli\u015febilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u201cDinleme s\u00fcresi 3 dakikaya d\u00fc\u015ft\u00fc\u201d<\/p>\n
Prof. Dr. Nabi Avc\u0131, \u00f6zellikle gen\u00e7 ku\u015faklarda dinleme s\u00fcresinin dramatik bi\u00e7imde k\u0131sald\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, eskiden \u00f6\u011frencilerin 15 dakikaya kadar dikkatle dinleyebildi\u011fini, bug\u00fcn ise bu s\u00fcrenin 3 dakikaya kadar d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. Prof. Dr. Avc\u0131, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\u201cBug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada gen\u00e7lerin kaliteli dinleme s\u00fcreleri yakla\u015f\u0131k 3 dakika. \u00dc\u00e7 dakika! Sonras\u0131nda konu\u015fan\u0131n sa\u00e7\u0131na, g\u00f6z\u00fcne, sakal\u0131na, b\u0131y\u0131\u011f\u0131na, elindeki kaleme, saate bak\u0131yorlar; yani dinlemiyor, seyrediyorlar. Bu durum sadece gen\u00e7lere \u00f6zg\u00fc de\u011fil, bize de sirayet etmi\u015f durumda. Seyretmek daha kolay ve daha zevkli geliyor; \u2018Ne bi\u00e7im giyinmi\u015f, nas\u0131l oturuyor…\u2019 diye dedikoduya y\u00f6neliyoruz. Mesele \u015fu: Beyinde \u00f6\u011frenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z patikalar olu\u015fturuyor ve bu patikalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7leri art\u0131k alam\u0131yoruz. G\u00fcnde 3\u20135 saat Twitter, Instagram, Facebook kullan\u0131nca, zihniniz 200 karakterlik bir alan i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, mesajla\u015fmaya, ileti\u015fim kurmaya al\u0131\u015f\u0131yor. Kendinizi ancak 200 karakterle ifade edebilir h\u00e2le geliyorsunuz.\u201d<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan: \u201c\u00d6\u011fretmen \u00e7ocu\u011fun beyninde sosyal ve duygusal mimariyi in\u015fa eder\u201d<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Kurucu Rekt\u00f6r\u00fc ve Y\u00f6netim \u00dcst Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u00e7ocuklarda sosyal ve duygusal sermayenin erken ya\u015flarda \u015fekillendi\u011fini, \u00f6\u011fretmenlerin bu s\u00fcre\u00e7te \u201cikinci mimar\u201d konumunda oldu\u011funu ifade ederek, \u201c\u00c7ocu\u011fun ruhuna ilk sosyal ve duygusal sermayeyi anne verir, okulda ise \u00f6\u011fretmen \u00e7ocu\u011fun beyninde sosyal ve duygusal mimariyi in\u015fa eder\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cZeki ve \u00e7al\u0131\u015fkan \u00e7ocuk yetmez; iyi insan yeti\u015ftirmek \u015fart\u201d<\/p>\n
Modern e\u011fitimin \u00e7ocuklara yaln\u0131zca somut hedefler verdi\u011fini belirten Prof. Dr. Tarhan, \u201cModernizm \u00e7ocu\u011fa \u2018zeki ve ba\u015far\u0131l\u0131 ol\u2019 diyor. Ama zeki, \u00e7al\u0131\u015fkan ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir ki\u015fi erdem ahlak\u0131ndan yoksunsa, riskli alanlara kayabiliyor. Sentetik uyu\u015fturucu \u00fcreten, yasa d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lanmalara giren, etik d\u0131\u015f\u0131 davranan iyi e\u011fitimli gen\u00e7leri bu y\u00fczden g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc parametre olan \u2018iyi insan yeti\u015ftirmek\u2019 eksik b\u0131rak\u0131l\u0131yor.\u201d dedi.<\/p>\n
Erdem ahlak\u0131n\u0131n 4-6 ya\u015f aras\u0131nda kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Tarhan, bu d\u00f6nemden sonra bu e\u011fitimin \u00e7ok daha zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Japonya ve \u00c7in\u2019de karakter e\u011fitiminin akademik e\u011fitimin \u00f6n\u00fcne konuldu\u011fu \u00f6rne\u011fini de verdi.<\/p>\n
\u201cE\u011fitimin as\u0131l amac\u0131 \u00e7ocu\u011fu hayata haz\u0131rlamakt\u0131r\u201d<\/p>\n
\u00c7ocu\u011fa tarih, co\u011frafya, matematik \u00f6\u011fretmenin erken d\u00f6nemde ikinci planda oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, \u201cO ya\u015flardaki \u00e7ocu\u011fa, akvaryumdaki bal\u0131\u011f\u0131n \u00f6lebilece\u011fini bile \u00f6\u011fretiriz; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk hayat\u0131n ger\u00e7eklerini tan\u0131s\u0131n isteriz. \u2018Aman strese girmesin, aman \u00fcz\u00fclmesin\u2019 diyerek b\u00fcy\u00fct\u00fclen \u00e7ocuk mutlu olur ama hayata haz\u0131rlanmam\u0131\u015f olur. E\u011fitimin as\u0131l amac\u0131 \u00e7ocu\u011fu hayata haz\u0131rlamakt\u0131r.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cNezaket, akran ili\u015fkilerine \u00e7ok yak\u0131\u015fan bir kavramd\u0131r\u201d<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n emek verebilece\u011fi, u\u011frunda \u00e7aba g\u00f6sterebilece\u011fi bir ama\u00e7lar\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekti\u011fine de i\u015faret eden Prof. Dr. Tarhan, \u201cNas\u0131l ki ekonomik sermayeden s\u00f6z ediyorsak, sosyal sermaye ve duygusal sermaye de \u00e7ocu\u011fun hayat amac\u0131yla ilgilidir. Bu noktada nezaket \u00e7ok \u00f6nemli bir kavramd\u0131r. Sayg\u0131 de\u011ferlidir ama nezaket, sayg\u0131n\u0131n da \u00fczerinde bir kavramd\u0131r. Nezaket, incitmek istememe duygusudur. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczdeki nezaket kavram\u0131n\u0131n k\u00f6keni de bunu g\u00f6sterir. Bizde incelik anlam\u0131na gelir; kar\u015f\u0131 taraf\u0131 k\u0131rmamaya dayan\u0131r. En a\u011f\u0131r s\u00f6z bile en nazik \u015fekilde s\u00f6ylenebilir \u2014 buna diplomasi denir, politik davranmak de\u011fil. Nezaket hem k\u00fclt\u00fcrel bir de\u011ferdir hem de akran ili\u015fkilerine \u00e7ok yak\u0131\u015fan bir kavramd\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cErgenlik, \u00e7ocu\u011fun \u2018Ben art\u0131k ailemden ayr\u0131 bir bireyim\u2019 deme d\u00f6nemidir\u201d<\/p>\n
Gen\u00e7lerin kendilerinden \u00f6nceki ku\u015fa\u011f\u0131 ele\u015ftirmekten ho\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ergenlikte bunun daha da belirginle\u015fti\u011fini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc ergenlik, \u00e7ocu\u011fun \u2018Ben art\u0131k ailemden ayr\u0131 bir bireyim\u2019 deme d\u00f6nemidir. Ergenlik psikolojisinin temelinde bu ayr\u0131\u015fma ihtiyac\u0131 yatar. Evden uzakla\u015fmak ister, kendi alan\u0131n\u0131 kurmak ister. Geleneksel nasihat dili yerine, nezaketin \u00f6zellikle empati boyutunu \u00f6n plana \u00e7\u0131karan bir yakla\u015f\u0131m \u00e7ok daha etkili olur. Yani as\u0131l vurgu, empatik ileti\u015fim olmal\u0131d\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cModernizmin bug\u00fcn \u00f6\u011fretti\u011fi ya\u015fam amac\u0131 hedonizmdir.\u201d<\/p>\n
Modernizmin dayatt\u0131\u011f\u0131 haz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131 zay\u0131flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u201cempati, akran nezaketi ve pozitif okul iklimi\u201d oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, modern haz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn n\u00f6robiyolojik ve toplumsal etkilerine dikkat \u00e7ekerken, endokrinolog Robert Lustig\u2019in 2017 tarihli kitab\u0131na da at\u0131fta bulunarak, \u201cLustig kitab\u0131nda \u2018Amerikan ekonomisinin Amerikan beynini hacklemesi\u2019 diyor. Biz bu kitab\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131rmak istiyoruz. Modernizmin hastal\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz \u015fey toplumlara h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor; bu durum \u2018Kaliforniya Sendromu\u2019 olarak da biliniyor.\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cBug\u00fcn tek ebeveynli hane oranlar\u0131n\u0131n %30\u201335 seviyesine ula\u015ft\u0131\u201d<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, T\u00fcrkiye\u2019de aile yap\u0131s\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme dikkat \u00e7ekerek, tek ebeveynli hanelerin belirgin bi\u00e7imde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Daha \u00f6nce geni\u015f aile oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu ancak bug\u00fcn tek ebeveynli hane oranlar\u0131n\u0131n %30\u201335 seviyesine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Tarhan, bunun \u201cciddi bir hane k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131\u201d anlam\u0131na geldi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde modern ya\u015fam\u0131n etkisine i\u015faret eden Prof. Dr. Tarhan, k\u00fclt\u00fcr aktar\u0131m\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte aile ve e\u011fitim sistemi taraf\u0131ndan sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu rol\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sosyal medyan\u0131n \u00fcstlendi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
\u201cMutluluk Bilimi ve De\u011ferler\u201d kitab\u0131n\u0131n ilk bask\u0131s\u0131 t\u00fckendi<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131lmamak gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek dijital \u00e7a\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcreten yakla\u015f\u0131mlar\u0131n da bulundu\u011funu belirterek, \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi olarak bu alanda sorumluluk ald\u0131klar\u0131n\u0131, 20 psikolog ile birlikte bir e\u011fitim projesi haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
Proje kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan ve Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Yard\u0131mc\u0131 Ders Kitab\u0131 format\u0131nda 2022\u2019de yay\u0131mlanan \u201cMutluluk Bilimi ve De\u011ferler\u201d kitab\u0131n\u0131n ilk bask\u0131s\u0131n\u0131n t\u00fckendi\u011fini, ikinci bask\u0131n\u0131n da yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Tarhan, kitab\u0131n \u201chayat\u0131n anlam\u0131 ve amac\u0131\u201d temas\u0131yla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, gen\u00e7lere dikkat piramidi, \u00f6nem\u2013\u00f6ncelik piramidi, hedef belirleme, ard\u0131ndan ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131k, empati, stres y\u00f6netimi, \u015f\u00fckran ve minnettarl\u0131k gibi becerilerin \u00f6\u011fretildi\u011fini ifade etti. Prof. Dr. Tarhan, Anadolu irfan\u0131n\u0131n modern psikoloji ve pozitif bilimle birle\u015fti\u011fi bu sistemin, gen\u00e7lerin duygu ve de\u011fer d\u00fcnyas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, \u00fcniversitenin bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 PDF format\u0131nda \u00fccretsiz olarak halka ve t\u00fcm e\u011fitim sistemine a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 da dile getirdi.<\/p>\n
\u201cHedef Arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 modeli, akran zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 azalt\u0131yor\u201d<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi\u2019nde geli\u015ftirdikleri Hedef Arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 modelinin Hacettepe \u00dcniversitesi\u2019nde yay\u0131mlanan bir makalede olumlu etkilerinin g\u00f6sterildi\u011fini belirten Prof. Dr. Tarhan, sistemin i\u015fleyi\u015fini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n
\u201cAkran mentorlu\u011fu ve akran arabuluculu\u011fu sistemi kurduk. Bir sorun oldu\u011funda \u00f6nce akranlar \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. T\u00fcrk bir \u00f6\u011frenciyle yabanc\u0131 \u00f6\u011frenciyi e\u015fle\u015ftiriyoruz; body sistemi gibi. Hem grupla\u015fmay\u0131 hem tart\u0131\u015fmalar\u0131 azalt\u0131yor.\u201d<\/p>\n
Ergenlikte ya\u015fanan her problemin \u201cb\u00fcy\u00fcme f\u0131rsat\u0131\u201d oldu\u011funu da ifade eden Prof. Dr. Tarhan, \u201cZorbal\u0131k yap\u0131yorsun demek yerine \u2018akran arabuluculu\u011fu yapal\u0131m\u2019 demek laz\u0131m. Pozitif davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi\u011finizde negatif kendili\u011finden s\u00f6ner.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Bir chatbot ile akran nezaketini \u00f6\u011fretebiliriz<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, yapay zek\u00e2n\u0131n bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli bir ara\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, yeni bir proje \u00f6nerisini de payla\u015ft\u0131:<\/p>\n
\u201cAkran Nezaketi Projesi i\u00e7in neler yap\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bir chatbot ile akran nezaketini \u00f6\u011fretebiliriz.\u00a0Gen\u00e7ler yapay zek\u00e2 ve dijital ortamlar\u0131 \u00e7ok seviyor. Bu nedenle bir chatbot geli\u015ftirilebilir. Bu chatbotun yaz\u0131l\u0131m diline, bir ekip olarak \u00fc\u00e7 ayr\u0131 mod\u00fcl ekleyebiliriz: \u00f6\u011frenci mod\u00fcl\u00fc, \u00f6\u011fretmen mod\u00fcl\u00fc ve veli mod\u00fcl\u00fc. S\u0131n\u0131fta bir zorbal\u0131k ya da d\u0131\u015flanma ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011frenci chatbot\u2019a gelip sorusunu y\u00f6neltebilir. Bizim \u00f6nerdi\u011fimiz en temel \u015fey, \u2018sen dili\u2019 yerine \u2018ben dili\u2019 kullanmak. Mesela \u00e7ocuk, \u2018Niye beni d\u0131\u015flad\u0131n\u0131z?\u2019 dedi\u011finde kar\u015f\u0131 taraf da sert bir \u015fekilde cevap verir ve kavga \u00e7\u0131kar. Oysa \u2018Beni d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kendimi \u00e7ok k\u00f6t\u00fc hissettim\u2019 dese, \u00e7at\u0131\u015fma b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nlenir. Bu kadar basit bir beceri bile pek \u00e7ok sorunu \u00e7\u00f6zer.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frencilere bunu tek tek anlatmak hem zor hem de zaman al\u0131c\u0131 olabilir. Fakat bir chatbot \u00fczerinden alt\u0131 ay ya da bir y\u0131l i\u00e7inde kapsaml\u0131 bir e\u011fitim uygulanabilir. \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi olarak elimizde b\u00f6yle bir i\u00e7erik haz\u0131r. Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve bir yaz\u0131l\u0131m tak\u0131m\u0131yla birlikte bu sistemi kurarsak, chatbot\u2019u T\u00fcrkiye\u2019deki t\u00fcm ortaokul ve lise d\u00fczeyindeki okullarda kullanabiliriz.\u201d<\/p>\n
Akran Nezaketi kavram\u0131n\u0131n do\u011fru bir kavram oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Tarhan, \u201cAkran zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrekli konu\u015fmak yerine, pozitif davran\u0131\u015flar\u0131 art\u0131r\u0131rsak zorbal\u0131k zaten kendili\u011finden azal\u0131r. Okullarda empati e\u011fitimini ve iyilik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, zorbal\u0131k da do\u011fal olarak yava\u015f yava\u015f s\u00f6nmeye ba\u015flayacakt\u0131r.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n
Prof. Dr. Nil\u00fcfer Pembecio\u011flu: \u201cNezaket asl\u0131nda \u00e7ocukken \u00f6\u011frenilen bir \u015feydir.\u201d<\/p>\n
\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Radyo Televizyon Sinema B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Nil\u00fcfer Pembecio\u011flu, \u00e7ocuklar\u0131n nezaket ve empati gibi de\u011ferleri \u00f6\u011frenmesinde erken d\u00f6nemin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerek, \u201cHer \u00e7ocuk do\u011fdu\u011funda m\u00fcthi\u015f bir kapasiteyle geliyor. Nezaket asl\u0131nda \u00e7ocukken \u00f6\u011frenilen bir \u015feydir. E\u011fer do\u011fru zamanda \u00f6\u011frenmezsek, belki de hi\u00e7 \u00f6\u011frenemeyece\u011fiz.\u201d dedi.<\/p>\n
Dijital \u00e7a\u011f\u0131n \u00e7ocuklar \u00fczerindeki etkilerden de bahseden Prof. Dr. Pembecio\u011flu, \u201c\u00c7ocuklar ekran arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fcnyay\u0131 ve insanlar\u0131, gelen bilgilerin y\u00f6nlendirmesiyle alg\u0131l\u0131yor. Dijital ortamda \u00e7ocuklar yaln\u0131zla\u015f\u0131yor; izlediklerinde \u00f6zde\u015fle\u015febilecekleri, rol model alabilecekleri bireyler bulam\u0131yorlar. Nezaket ve empatiyi \u00f6\u011frenemeyen \u00e7ocuk, ba\u015fkalar\u0131na de\u011ferli davran\u0131\u015flar sergileyemez. \u00d6nce \u00e7ocu\u011fun kendisini de\u011ferli hissetmesi gerekiyor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. Pembecio\u011flu, \u201c\u00c7ocuklar \u00f6\u011fretmenleriyle de aileleriyle de kendilerini ifade ediyor. Ger\u00e7ek ve samimi ileti\u015fim, onlar\u0131 motive ediyor ve kendilerini ke\u015ffetmelerine olanak sa\u011fl\u0131yor. Dijital yaln\u0131zl\u0131k ve ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n di\u011fer becerilerini k\u00f6reltiyor. \u00c7ocu\u011fun kar\u015f\u0131s\u0131na bilgisayar koymak, onlar\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor. Onlarla birebir ileti\u015fim kurmak, bug\u00fcn her zamankinden daha \u00f6nemli.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130stanbul \u0130l Mill\u00ee E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi ve \u00dcsk\u00fcdar \u0130l\u00e7e Mill\u00ee E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ortak d\u00fczenledi\u011fi \u201cAkran Nez\u00e2keti Zirvesi\u201d \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u00c7ar\u015f\u0131 Yerle\u015fkesinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8483,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[172,3128,688,221,474],"class_list":["post-8482","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-egitim","tag-nezaket","tag-tarhan","tag-universitesi","tag-uskudar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8482","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8482"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8482\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}