\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Pozitif Psikoloji Koordinat\u00f6r\u00fc ve \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, 5 Aral\u0131k D\u00fcnya G\u00f6n\u00fcll\u00fcler G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda dijital \u00e7a\u011fda g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck konusuna ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
\u201cG\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck iyi olma ve iyilik yapma amac\u0131yla g\u00f6n\u00fclden verilen emektir\u201d<\/p>\n
Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn pozitif psikoloji literat\u00fcr\u00fcndeki yerine dikkat \u00e7ekerek, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cG\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck kavram\u0131; bir ki\u015finin ya da bir grubun, herhangi bir sorumlulu\u011fu ve mecburiyeti olmamas\u0131na ra\u011fmen, hi\u00e7bir maddi kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden, topluma, bir gruba veya ihtiya\u00e7 sahibi bireylere zaman\u0131n\u0131, bilgisini, eme\u011fini sunmas\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. G\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck iyi olma ve iyilik yapma amac\u0131yla g\u00f6n\u00fclden verilen emektir. Bu faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftirenlere \u2018g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u2019 denilmektedir.<\/p>\n
G\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6zgecilik, anlam duygusu (meaning), sosyal ba\u011fl\u0131l\u0131k (relatedness) ve \u00f6z-yeterlik mekanizmalar\u0131 \u00fczerinden iyi olu\u015fu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yan\u0131 s\u0131ra sosyal sorumluluk projelerinde g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak yer alman\u0131n bireylerde \u00f6z-de\u011fer ve \u00f6z-yeterli\u011fi g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi, anlam ve ama\u00e7 duygusunu derinle\u015ftirdi\u011fi, duygu d\u00fczenleme becerilerini geli\u015ftirdi\u011fi, mutluluk, \u015fefkat, minnettarl\u0131k, aidiyet gibi pozitif duygular\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ifade edilmektedir.\u201d<\/p>\n
Gen\u00e7ler \u2018Ben kimim ve d\u00fcnyadaki ya\u015fam amac\u0131m nedir?\u2019 diye g\u00f6n\u00fcll\u00fc oluyor<\/p>\n
Dijital \u00e7a\u011fda b\u00fcy\u00fcyen gen\u00e7lerin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck motivasyonlar\u0131n\u0131 da de\u011ferlendiren Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
\u201cDijital d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fcyen gen\u00e7lerin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 noktas\u0131ndaki i\u00e7sel motivasyonlar\u0131n\u0131; anlam ve ama\u00e7 aray\u0131\u015f\u0131, empati ve adalet duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, toplumsal katk\u0131 sa\u011flama ihtiyac\u0131 olarak ifade edebiliriz. Gen\u00e7ler \u2018Ben kimim ve d\u00fcnyadaki ya\u015fam amac\u0131m nedir?\u2019 sorusunu cevaplamak amac\u0131yla g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lmaktad\u0131rlar. Ayr\u0131ca d\u00fcnyadaki sosyal e\u015fitsizlik, iklim krizi, insan ve hayvan haklar\u0131 gibi konular gen\u00e7lerde yo\u011fun duygusal duyarl\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r. Yan\u0131 s\u0131ra d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131nda meydana gelen do\u011fal afetler, salg\u0131n hastal\u0131klar, sava\u015flar ve g\u00f6\u00e7ler nedeniyle olu\u015fan kriz d\u00f6nemlerinde gen\u00e7lerdeki \u2018faydal\u0131 olma\u2019 iste\u011fi daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmektedir.\u201d<\/p>\n
Akran dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n etkisi sosyal sorumluluk projelerine kat\u0131l\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131yor<\/p>\n
G\u00f6n\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn sosyal motivasyonlar\u0131n\u0131 ise ait olma ve topluluk duygusu, akran etkisi olarak anlatan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, \u201cOlumlu y\u00f6nde geli\u015fim sa\u011flayan dijital topluluklar gen\u00e7leri harekete ge\u00e7iren bir sosyal ba\u011f olu\u015fturmakta ve akran dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n etkisi ile sosyal sorumluluk projelerine kat\u0131l\u0131m artmaktad\u0131r. Dijital d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fcyen gen\u00e7ler sosyal sorumluluk projelerine kat\u0131l\u0131m sa\u011flayan arkada\u015flar\u0131nda liderlik \u00f6zellikleri, ileti\u015fim becerileri, dijital i\u00e7erik \u00fcretimleri, proje y\u00f6netimi gibi yetkinliklerin olumlu y\u00f6nde geli\u015fti\u011fini g\u00f6rmekte, b\u00f6ylece g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck faaliyetlerinde yer alma noktas\u0131nda motivasyonlar\u0131 artmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00fcniversite ve i\u015f ba\u015fvurular\u0131nda sosyal sorumluluk deneyimleri akranlar\u0131 aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gen\u00e7ler bu alan\u0131 kariyer sermayesi olarak da de\u011ferlendirmektedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Sosyal medya \u2018g\u00f6stermelik g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck\u2019 riskini de beraberinde getiriyor<\/p>\n
Sosyal medyan\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u00fczerindeki etkisine de\u011finen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201cSosyal medya gen\u00e7lerin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131; fark\u0131ndal\u0131k e\u015fi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrmek, eyleme kolay ve h\u0131zl\u0131 eri\u015filebilirlik sa\u011flamak, sosyal norm olu\u015fturmak ve g\u00fc\u00e7l\u00fc duygusal uyaranlar ortaya koymak suretiyle artt\u0131rabilmektedir ve bu sayede gen\u00e7ler yard\u0131m edecekleri kampanyalar\u0131 \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 duymakta, ba\u011f\u0131\u015f linkleri, dijital imza kampanyalar\u0131, online e\u011fitim projeleri gibi eylemlere daha \u00e7abuk eri\u015filebilmektedirler. Video, k\u0131sa film, hikaye format\u0131ndaki i\u00e7erikler gen\u00e7lerin empati duygusunu harekete ge\u00e7irerek olumlu davran\u0131\u015flar\u0131n artmas\u0131n\u0131 da sa\u011flamaktad\u0131r. Ancak sosyal medyadaki i\u00e7erikler \u2018g\u00f6stermelik g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck\u2019 \u00a0(slacktivizm) riskini de beraberinde getirmektedir. \u00d6rne\u011fin; \u2018be\u011fen\u2019, \u2018payla\u015f\u2019, \u2018story at\u2019 gibi y\u00fczeysel davran\u0131\u015flar ger\u00e7ek g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerini alabilmekte ve be\u011feni, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, takip\u00e7i kazanma gibi d\u0131\u015fsal motivasyonlar g\u00f6n\u00fcll\u00fc davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i olmaktan uzakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Sosyal sorumlulukla ilgili payla\u015f\u0131m yapan baz\u0131 gen\u00e7ler ise \u2018ben g\u00f6revimi yapt\u0131m\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle sahadaki ger\u00e7ek g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckten uzak kalmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n
Deprem ve afetler g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor<\/p>\n
Deprem ve afet gibi kriz d\u00f6nemlerinin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck hareketlerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, \u201cKriz d\u00f6nemleri g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck motivasyonlar\u0131n\u0131n hem artmas\u0131n\u0131 hem de yeniden \u015fekillenmesini sa\u011flamaktad\u0131r. B\u00f6yle \u00f6nemli d\u00f6nemlerde bireylerin toplumsal dayan\u0131\u015fma ihtiyac\u0131 artmaktad\u0131r. Deprem, sel, yang\u0131n gibi afetler toplumun \u2018birlik olma\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesini, empati ve sorumluluk duygusunu aktifle\u015ftirmektedir. \u00a0Krizler somut ve h\u0131zl\u0131 destek ihtiyac\u0131 olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in gen\u00e7lerde \u2018ihtiyac\u0131 olan ki\u015filerin yard\u0131m\u0131na ko\u015fma ve yan\u0131nda olma\u2019 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n
Kriz d\u00f6nemlerinde g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n daha profesyonel hale geldi\u011fini ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, \u201cBelediyeler, AFAD, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 gibi kurumlarla koordinasyon ger\u00e7ekle\u015fmektedir. \u00a0Kurumsal g\u00fcven \u00f6nem kazanmakta ve gen\u00e7ler \u015feffaf kurumlar\u0131 tercih etmektedirler. \u00d6zellikle do\u011fal afetlerde travmatik deneyimler ya\u015fayan gen\u00e7ler g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 ve sosyal sorumluluk projelerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde davran\u0131\u015f sergilemektedirler.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n
Dijital g\u00f6n\u00fcll\u00fck sahay\u0131 destekliyor<\/p>\n
Dijital g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sahadaki g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc destekledi\u011fini de ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n
\u201cDijital g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck, sahadaki g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine ge\u00e7emez ama onu tamamlar ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Dijital g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn bu noktadaki olumlu etkilerini \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz. Herhangi bir nedenle evinden \u00e7\u0131kamayan, \u00f6\u011frenci olan veya uzakta ya\u015fayan gen\u00e7ler i\u00e7in eri\u015filebilirli\u011fin art\u0131r\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sunabilir. Uzmanl\u0131k temelli destek sa\u011flayarak; akademik mentorluk, \u00e7eviri, i\u00e7erik \u00fcretimi gibi katk\u0131lar ile yeni g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck t\u00fcrlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilir. Veri analizi, sosyal medya y\u00f6netimi, kampanya tasar\u0131m\u0131 gibi dijital beceriler ile saha ekiplerine destek olarak saha organizasyonunu g\u00fc\u00e7lendirebilir. Dijital kampanyalar sayesinde \u00e7ok daha geni\u015f kitlelere ula\u015f\u0131labilir ve bu durum ba\u011f\u0131\u015f toplama g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rabilir.\u201d<\/p>\n
Saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 daha yo\u011fun emek gerektiriyor<\/p>\n
Dijital g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck konusunda dikkat edilmesi gereken etkilere de i\u015faret eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, \u201cBu etkileri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz. Baz\u0131 gen\u00e7lerde online destek yeterlidir\u00a0alg\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 sonucu sahadan kopma ve ayr\u0131 kalma riski ortaya \u00e7\u0131kabilir. Dijital ortam, ger\u00e7ek temas\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisini ta\u015f\u0131mayabilir ve bu durum duygusal mesafe olu\u015fmas\u0131na neden olabilir. Saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 daha yo\u011fun emek gerektirirken dijital i\u00e7erik daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olabilir; bu da emek g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131na neden olarak motivasyonun azalmas\u0131na neden olabilir. D\u00fcnyay\u0131 g\u00fczelle\u015ftirmenin yolunun g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fini belirtmek istiyorum.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Pozitif Psikoloji Koordinat\u00f6r\u00fc ve \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatma Turan, 5 Aral\u0131k D\u00fcnya G\u00f6n\u00fcll\u00fcler G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda dijital \u00e7a\u011fda g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck konusuna ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8859,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[462,700,3145,1021,663],"class_list":["post-8858","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-dijital","tag-gencler","tag-gonulluluk","tag-sorumluluk","tag-sosyal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8858"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8858\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}