\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Canda\u015f Demir, depresyonun \u2018acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 ile \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek bir durum olup olmad\u0131\u011f\u0131, kriz anlar\u0131nda hangi ad\u0131mlar\u0131n izlenebilece\u011fi hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
Depresyondan \u2018acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019, genellikle m\u00fcmk\u00fcn olmayan, ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bir beklenti!<\/p>\n
Depresyonun, modern ya\u015fam\u0131n en yayg\u0131n ve zorlay\u0131c\u0131 ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131ndan biri oldu\u011funu ifade eden\u00a0Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Canda\u015f Demir, \u201c\u00d6zellikle kriz anlar\u0131nda veya belirtilerin aniden \u015fiddetlendi\u011fi akut d\u00f6nemlerde, bireyler do\u011fal olarak \u2018hemen bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u2019 veya \u2018acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 aray\u0131\u015f\u0131na girerler.\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n
\u2018Depresyondan acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 ifadesinin klinik olarak m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Demir, \u201cKlinik psikoloji ve psikiyatri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, depresyondan \u2018acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 ifadesi, genellikle m\u00fcmk\u00fcn olmayan, ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bir beklentidir. Depresyon, beyindeki n\u00f6rotransmiter dengesizlikler, bili\u015fsel \u00e7arp\u0131tmalar ve davran\u0131\u015fsal d\u00f6ng\u00fclerle karakterize karma\u015f\u0131k bir hastal\u0131kt\u0131r. Birka\u00e7 saat i\u00e7inde tamamen iyile\u015fmek, k\u0131r\u0131k bir kemi\u011fin an\u0131nda kaynamas\u0131 gibi, biyolojik ve psikolojik s\u00fcre\u00e7lere ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Ancak, bu karamsar olmak gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmez. Ger\u00e7ek\u00e7i olan, akut kriz anlar\u0131nda belirtileri h\u0131zl\u0131ca hafifletmek, y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6nlemek ve profesyonel yard\u0131m alana kadar stabilizasyonu sa\u011flamakt\u0131r. Bu, \u2018acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 de\u011fil, \u2018acil durum y\u00f6netimi\u2019 olarak adland\u0131r\u0131labilir. Burada ama\u00e7 duygusal \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn derinle\u015fmesini durdurmak ve ki\u015fiyi g\u00fcvenli bir zemine \u00e7ekmektir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
En \u00f6ncelikli bilimsel m\u00fcdahale, can g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak!<\/p>\n
Bireyleri en \u00e7ok \u2018hemen bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u2019 aray\u0131\u015f\u0131na iten akut depresyon belirtilerinden bahseden Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Canda\u015f Demir, \u201cHayattan zevk alamama halinin dayan\u0131lmaz bir boyuta ula\u015fmas\u0131, sanki fizikselmi\u015f gibi hissedilen yo\u011fun bir i\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve ruhsal ac\u0131, aniden ve zorlay\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan intihar d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile saatlerce s\u00fcren uykusuzluk veya tam tersi, yataktan \u00e7\u0131kamama hali en acil \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n tetikleyicileridir.\u201d dedi.<\/p>\n
Ani bir depresif \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fayan ki\u015finin ilk 24 saat i\u00e7inde uygulayabilece\u011fi, bilimsel olarak desteklenen ve Davran\u0131\u015fsal Aktivasyon (Behavioral Activation) ile Duygusal D\u00fczenleme (Emotion Regulation) ilkelerine dayanan ad\u0131mlar oldu\u011funu aktaran Demir, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201c\u0130lk ad\u0131m acil g\u00fcvenlik \u00f6nlemi al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Profesyonel yard\u0131m aranmal\u0131, intihar d\u00fc\u015f\u00fcncesi varsa, 112 veya bir kriz hatt\u0131 aranmal\u0131 ya da acil servise ba\u015fvurulmal\u0131. En \u00f6ncelikli bilimsel m\u00fcdahale, can g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakt\u0131r. Bu, hayat kurtar\u0131c\u0131 ilk ad\u0131md\u0131r. \u0130kinci ad\u0131m \u20185 dakika kural\u0131\u2019d\u0131r. O anki g\u00f6revi (yataktan \u00e7\u0131kmak, du\u015f almak, bir bardak su i\u00e7mek) sadece 5 dakika boyunca yapmay\u0131 hedefleyin. Bu davran\u0131\u015fsal aktivasyon ilkesidir. Depresyon, hareketsizlikle beslenir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir ba\u015far\u0131 bile beynin \u00f6d\u00fcl sistemini hafif\u00e7e tetikleyebilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ad\u0131m biyolojik d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Vagus siniri aktivasyonu yard\u0131mc\u0131 olabilir. Y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc so\u011fuk suyla y\u0131kay\u0131n veya ensenize so\u011fuk bir kompres uygulay\u0131n. Vagus siniri uyar\u0131m\u0131, v\u00fccudun \u2018sava\u015f ya da ka\u00e7\u2019 tepkisini yava\u015flatarak, sakinle\u015fme tepkisini h\u0131zland\u0131r\u0131r. Bu, akut anksiyete ve panik durumunda etkilidir. Nefes egzersizlerinden \u00f6zellikle kare nefes (4 saniye al, 4 saniye tut, 4 saniye ver, 4 saniye tut) tekni\u011fi, v\u00fccudun otonom sinir sistemini bilin\u00e7li olarak kontrol etmenin ve kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatman\u0131n en h\u0131zl\u0131 yoludur.\u201d<\/p>\n
Bu teknikler belirtileri azalt\u0131r ama depresyonun nedenini \u00e7\u00f6zmez!\u00a0<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ad\u0131m olarak ortam de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fini kaydeden\u00a0Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Canda\u015f Demir, \u201cEvdeyseniz odan\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirin, m\u00fcmk\u00fcnse 10 dakikal\u0131k k\u0131sa bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yap\u0131n. Beyin, bulundu\u011fu ortamla g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde ili\u015fki kurar. Fiziksel ortam\u0131 de\u011fi\u015ftirmek, beynin d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc k\u0131rmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d dedi.<\/p>\n
Dikkat da\u011f\u0131tma tekniklerinin de etkili olabilece\u011fini ifade eden Demir, \u201c5-4-3-2-1 Topraklama Tekni\u011fini (5 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn, 4 dokundu\u011fun, 3 duydu\u011fun, 2 koklad\u0131\u011f\u0131n, 1 tatt\u0131\u011f\u0131n \u015feyi s\u00f6yleme) deneyin. Bu teknik, zihni y\u0131k\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden o anki ger\u00e7ekli\u011fe odaklanmaya zorlar. K\u0131sa vadede h\u0131zl\u0131 etki g\u00f6steren m\u00fcdahaleler, \u2018acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 sa\u011flamasa da, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f an\u0131n\u0131n \u015fiddetini azaltmada olduk\u00e7a etkilidir. Bu teknikler belirtileri y\u00f6netmede son derece etkilidir, ancak depresyonun temel nedenini ortadan kald\u0131rmazlar. Bir a\u011fr\u0131 kesici gibidirler; a\u011fr\u0131y\u0131 dindirir ama k\u0131r\u0131\u011f\u0131 tedavi etmezler.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
Bu belirtiler acil m\u00fcdahale gerektiriyor!<\/p>\n
Depresyonun acil m\u00fcdahale gerektirdi\u011fi durumlar oldu\u011funa vurgu yapan\u00a0Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Canda\u015f Demir, \u201cKi\u015finin aktif olarak kendini yaralama veya intihar planlar\u0131 yapmas\u0131, ba\u015fkalar\u0131na zarar verme d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, ger\u00e7eklikle ba\u011f\u0131n koptu\u011fu sanr\u0131lar veya hal\u00fcsinasyonlar g\u00f6rmeye ba\u015flamas\u0131, g\u00fcnlerce banyo yapmamak, yemek yememek veya su i\u00e7memek gibi belirtilerde ki\u015fi vakit kaybetmeden acil yard\u0131m veya bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzman\u0131na ba\u015fvurmal\u0131.\u201d dedi.<\/p>\n
Demir ayr\u0131ca, bu durumlar\u0131n sadece psikolojik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda biyolojik ve sosyal bir acil durum oldu\u011funun ve hastane yat\u0131\u015f\u0131n\u0131 gerektirebilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
Depresyon bir irade eksikli\u011fi de\u011fil, beyin hastal\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n
Toplumda s\u0131k\u00e7a duyulan \u2018moralini y\u00fckselt, d\u00fc\u015f\u00fcnme, kafan\u0131 da\u011f\u0131t\u2019 gibi \u00f6nerilerin, depresyon ya\u015fayan bir ki\u015fi i\u00e7in yetersiz ve hatta zararl\u0131 olabilece\u011fine dikkat \u00e7eken\u00a0Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Canda\u015f Demir, \u201cDepresyon bir irade eksikli\u011fi de\u011fil, beyin hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ki\u015finin \u2018moralini y\u00fckseltme\u2019 g\u00fcc\u00fc, hastal\u0131\u011f\u0131n kendisi taraf\u0131ndan bloke edilmi\u015ftir. Bu t\u00fcr \u00f6neriler, ki\u015fiye \u2018yeterince \u00e7abalam\u0131yorsun\u2019 mesaj\u0131n\u0131 verir. Bu da var olan su\u00e7luluk ve de\u011fersizlik duygular\u0131n\u0131 peki\u015ftirir, ki\u015fiyi daha da izole eder.\u201d uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
Depresyondaki ki\u015fiye acil durumlarda nas\u0131l destek olunmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda \u00f6nerilerde bulunan Demir, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n
\u201cDo\u011frulama ve empati \u00f6nemli. \u2018\u015eu an ne kadar ac\u0131 \u00e7ekti\u011fini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Yaln\u0131z de\u011filsin\u2019 gibi ifadelerle duygular\u0131n\u0131 do\u011frulay\u0131n. \u2018Kafan\u0131 da\u011f\u0131t\u2019 yerine, \u2018sana su getireyim mi?\u2019 veya \u2018hastaneyi birlikte arayal\u0131m m\u0131?\u2019 gibi somut ve basit g\u00f6revler teklif edin. \u0130ntihar riski varsa, ki\u015fiyi yaln\u0131z b\u0131rakmay\u0131n ve profesyonel yard\u0131m almas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Unutmay\u0131n, bu teknikler tedavi de\u011fil, akut kriz an\u0131n\u0131 atlatma becerileridir. Depresyon bir maratondur, sprint de\u011fil. \u2018Acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 yerine, \u2018g\u00fcvenli y\u00f6netim\u2019 ve profesyonel yard\u0131m aray\u0131\u015f\u0131 en bilimsel ve ger\u00e7ek\u00e7i yakla\u015f\u0131md\u0131r. Kriz an\u0131nda at\u0131lacak her bilin\u00e7li k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131m, iyile\u015fme yolculu\u011funun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.\u201d\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Canda\u015f Demir, depresyonun \u2018acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u2019 ile \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek bir durum olup olmad\u0131\u011f\u0131, kriz anlar\u0131nda hangi ad\u0131mlar\u0131n izlenebilece\u011fi hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9001,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3266,568,4073,892,893],"class_list":["post-9000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-candas","tag-depresyon","tag-depresyonun","tag-klinik","tag-psikolog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9000\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}