{"id":9326,"date":"2026-02-09T00:45:13","date_gmt":"2026-02-08T21:45:13","guid":{"rendered":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/2026\/02\/09\/yiyeceklerin-gorunusu-dunyayi-kurtarir-mi\/"},"modified":"2026-02-09T00:45:13","modified_gmt":"2026-02-08T21:45:13","slug":"yiyeceklerin-gorunusu-dunyayi-kurtarir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/2026\/02\/09\/yiyeceklerin-gorunusu-dunyayi-kurtarir-mi\/","title":{"rendered":"Yiyeceklerin G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc D\u00fcnyay\u0131 Kurtar\u0131r m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>Yiyeceklerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn sadece i\u015ftah a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7evreyi koruma konusunda da b\u00fcy\u00fck bir rol oynayabilece\u011fini biliyor muydunuz? Yeditepe \u00dcniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatlar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Sibel \u00d6zilgen ve ekibi, yiyeceklerin g\u00f6rsel dokusunun t\u00fcketici davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini ara\u015ft\u0131rd\u0131. Sonu\u00e7: G\u00f6rsel dokuyu kullanarak hem karbon ayak izini azaltabilir hem de t\u00fcketicileri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yiyeceklere y\u00f6nlendirebilirsiniz!<\/p>\n<p>En \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerden biri, g\u00f6rsel dokusu katmanl\u0131 hale getirilen s\u00fctla\u00e7. Bu y\u00f6ntemle s\u00fctlac\u0131n karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 tam y\u00fczde 31 azald\u0131. \u00dcstelik bu sunum, t\u00fcketiciler taraf\u0131ndan daha \u00e7ok tercih edildi.<\/p>\n<p>\u201cTatmadan, G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne Bak\u0131p Sat\u0131n Al\u0131yoruz\u201d<\/p>\n<p>Prof. Dr. \u00d6zilgen, yiyeceklerin g\u00f6rsel dokusunun t\u00fcketici se\u00e7imlerini b\u00fcy\u00fck oranda etkiledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<p>\u201cYumu\u015fak, k\u0131t\u0131r, \u00e7\u0131t\u0131r ve k\u00f6p\u00fckl\u00fc dokular t\u00fcketicilerin daha \u00e7ok ilgisini \u00e7ekiyor. Bu dokular\u0131 do\u011fru kullanarak daha \u00e7evre dostu yiyecekler tasarlamak m\u00fcmk\u00fcn. B\u00f6ylece t\u00fcketicileri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yiyeceklere y\u00f6nlendirebilirsiniz. Do\u011fru kullan\u0131mdan \u00e7o\u011fu zaman anla\u015f\u0131lan yenildi\u011fi zaman bu dokular\u0131n be\u011fenilmesi. Ancak bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir tat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fil, bili\u015fsel (cognitive) bir \u00e7al\u0131\u015fma. G\u0131dalar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman tatmadan sat\u0131n al\u0131yoruz. S\u00fcpermarkette, \u00e7evrimi\u00e7i sipari\u015flerde veya men\u00fclerde se\u00e7im yaparken hep g\u00f6rsellere dayan\u0131yoruz. Beynimiz, bir g\u0131day\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde haf\u0131zam\u0131zdaki verilerle onu otomatik olarak alg\u0131l\u0131yor. Burada, yeme\u011fin i\u00e7indeki karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 y\u00fcksek olan ana malzemenin miktar\u0131n\u0131 azalt\u0131rken, karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck olan malzemelerin farkl\u0131 dokular\u0131n\u0131 belirli kombinasyonlarla kullanarak katmanl\u0131 g\u00f6rsel doku tasar\u0131mlar\u0131 olu\u015fturduk ve beynin g\u0131da alg\u0131s\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Hatta haf\u0131zam\u0131zda yer etmi\u015f geleneksel bir tat olan s\u00fctla\u00e7 \u00fczerinde bile bu yakla\u015f\u0131m ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. B\u00f6ylece t\u00fcketicilerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tercihlere y\u00f6nelmesini sa\u011flayabilece\u011fimizi g\u00f6rd\u00fck\u2014hem de herhangi bir indirim veya \u00e7evre dostu mesaj kullanmadan.\u201d<\/p>\n<p>Kabuk, Sap ve K\u00f6kleri Topra\u011fa Geri Kazand\u0131r\u0131n!<\/p>\n<p>Bir di\u011fer ilgin\u00e7 bilgi ise g\u0131dalardan geriye kalan kabuk, sap, k\u00f6k gibi art\u0131klarla ilgili. Prof. Dr. \u00d6zilgen, \u00f6rne\u011fin bir\u00e7ok ki\u015finin k\u0131zartarak de\u011ferlendirdi\u011fi patates kabuklar\u0131n\u0131n kompost yap\u0131lmas\u0131n\u0131n daha \u00e7evre dostu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<p>\u201cPatates kabu\u011funu k\u0131zart\u0131rken harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131z su, di\u011fer malzemeler ve enerji, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden daha fazla karbon sal\u0131n\u0131m\u0131na ve kaynaklar\u0131n daha fazla t\u00fcketimine yol a\u00e7\u0131yor. Bunun yerine kompost yaparak topra\u011fa geri kazand\u0131r\u0131n.\u201d<\/p>\n<p>Her Bitkisel G\u0131da Masum De\u011fil<\/p>\n<p>Bitkisel g\u0131dalar\u0131n \u00e7evre dostu oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de durum her zaman \u00f6yle de\u011fil. Prof. Dr. Sibel \u00d6zilgen, \u00f6rne\u011fin pirincin k\u00fcresel tar\u0131msal metan emisyonlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 30\u2019unu olu\u015fturdu\u011funu hat\u0131rlatarak, se\u00e7imlerimizi daha dikkatli yapmam\u0131z gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>\u201c2030\u2019a kadar pirin\u00e7 tarlalar\u0131ndan kaynaklanan sera gaz\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fczde 60 artmas\u0131 bekleniyor. Bu nedenle bilin\u00e7li tercihler yapmal\u0131y\u0131z.\u201d<\/p>\n<p>Yerel \u00dcr\u00fcn Her Zaman Do\u011fru Se\u00e7im Olmayabilir<\/p>\n<p>Yerel \u00fcr\u00fcnlerin yerel halk ve ekonomi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00d6zilgen, ne yaz\u0131k ki bunlar\u0131n her zaman \u00e7evre dostu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da hat\u0131rlat\u0131yor. E\u011fer bu \u00fcr\u00fcnler teknolojiyle desteklenmiyorsa, yanl\u0131\u015f tar\u0131m uygulamalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden daha fazla karbon sal\u0131n\u0131m\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n<p>\u201cM\u00fckemmel G\u00f6r\u00fcnmeyen \u00dcr\u00fcnlere \u00d6ncelik Verin\u201d<\/p>\n<p>G\u0131da g\u00fcvenilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131mayan, ancak g\u00f6r\u00fcnt\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan dezavantajl\u0131 olan g\u0131dalara da dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u00d6zilgen, \u015funlar\u0131 kaydetti:\u00a0<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc m\u00fckemmel olmayan meyve ve sebzelerin mutlaka g\u0131da t\u00fcketim zinciri i\u00e7ine kat\u0131lmas\u0131n\u0131n te\u015fvik edilmesi gerekiyor. T\u00fcketicinin bu konuda bilin\u00e7lendirilmesi ve alternatif y\u00f6ntemler konusunda e\u011fitilmesi \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda bizim de kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, \u00f6rne\u011fin, yumu\u015fam\u0131\u015f bir muz, ezilmi\u015f bir armut, kararm\u0131\u015f bir patl\u0131can, k\u0131t\u0131rla\u015fm\u0131\u015f ekmek, tat ve dokular\u0131ndan faydalanarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir re\u00e7eteler olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, son kullanma tarihi yakla\u015fm\u0131\u015f olan g\u0131dalar \u00f6ncelikli olarak sat\u0131n al\u0131nmal\u0131 ve t\u00fcketilmelidir. Bu noktada en b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev bu konunun ileti\u015fimini yapacak olan yetkililere, g\u0131da m\u00fchendislerine ve e\u011fitimli \u015feflere d\u00fc\u015f\u00fcyor.\u201d<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yiyeceklerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn sadece i\u015ftah a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7evreyi koruma konusunda da b\u00fcy\u00fck bir rol oynayabilece\u011fini biliyor muydunuz?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9327,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4270,761,4269,544,4271],"class_list":["post-9326","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-gorsel","tag-karbon","tag-ozilgen","tag-surdurulebilir","tag-yiyeceklerin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9326"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9326\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}