Son y\u0131llarda infertilite yani k\u0131s\u0131rl\u0131k oranlar\u0131ndaki art\u0131\u015f nedeniyle pek \u00e7ok \u00e7ift t\u00fcp bebek tedavisine ba\u015fvuruyor. Ancak \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcp bebekle ilgili yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015flar, tedavi s\u00fcrecinde gereksiz kayg\u0131 ve bilin\u00e7siz uygulamalara yol a\u00e7abiliyor. T\u00fcm bunlar bebek sahibi olma \u015fans\u0131n\u0131 azaltabiliyorken, bilin\u00e7li yakla\u015f\u0131mlar ve ki\u015fiye \u00f6zel tedaviler ba\u015far\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131yor. Memorial Bah\u00e7elievler Hastanesi T\u00fcp Bebek Merkezi\u2019nden Op. Dr. Ali Osman Koyuncuo\u011flu, t\u00fcp bebek tedavisi konusunda yanl\u0131\u015f bilinenler ve g\u00fcncel tedavi uygulamalar\u0131\u00a0hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
\u0130\u015fte t\u00fcp bebek tedavisi ile ilgili 10 yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015f:<\/p>\n
1. \u201cT\u00fcp bebek tedavisi mutlaka adetin 2\u20133. g\u00fcn\u00fcnde ba\u015flar\u201d<\/p>\n
T\u00fcp bebek tedavisine kad\u0131nlarda mutlaka adet d\u00f6neminin 2 ya da 3\u2019\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcnde ba\u015flanmas\u0131 y\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen bir uygulamayd\u0131. Bu bilgi halen \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131r ve pek \u00e7ok \u00e7ift bu takvime g\u00f6re planlama gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ancak art\u0131k tedavi tek bir zaman dilimine ba\u011fl\u0131 kal\u0131narak yap\u0131lmamaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz t\u00fcp bebek uygulamalar\u0131nda yumurtal\u0131k durumu, hormonal yan\u0131t ve ki\u015fiye \u00f6zel fakt\u00f6rler de\u011ferlendirilerek tedavi farkl\u0131 d\u00f6ng\u00fc d\u00f6nemlerinde ba\u015flat\u0131labilmektedir. Random-start IVF\u00a0protokol\u00fc de denilen bu uygulama; d\u00fc\u015f\u00fck yumurta rezervi, kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc, polikistik over sendromu gibi zamanla yar\u0131\u015f\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu hastalarda b\u00fcy\u00fck avantaj sa\u011flamaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n
2. \u201cTek embriyo ba\u015far\u0131 ihtimalini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr\u201d<\/p>\n
Bebek sahibi olmak isteyen \u00e7iftlerde tedavi ile elde edilen embriyo say\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 e\u015fleri umutsuzlu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrebilmektedir. Ancak \u201cNe kadar \u00e7ok embriyo, o kadar y\u00fcksek ba\u015far\u0131\u201d inan\u0131\u015f\u0131 art\u0131k ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015f durumdad\u0131r. Tedavide ba\u015far\u0131y\u0131 belirleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00a0embriyonun genetik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde\u00a0PGT-A gibi genetik tarama y\u00f6ntemleri, embriyolar\u0131n kromozomal yap\u0131s\u0131n\u0131 inceleyerek hangi embriyonun sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterebilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla tek, ama kaliteli bir embriyo; birden fazla d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli embriyodan \u00e7ok daha y\u00fcksek ba\u015far\u0131 sa\u011flayabilmektedir.<\/p>\n
3. \u201cEmbriyo transferinden sonra kalkmadan yatmak gerekir\u201d<\/p>\n
T\u00fcp bebek tedavi s\u00fcrecinde kad\u0131nlar\u0131n embriyo transferi sonras\u0131 uzun s\u00fcre yatak istirahatine al\u0131nmas\u0131 yak\u0131n bir zamana kadar yayg\u0131n bir uygulamayd\u0131. Ancak y\u0131llar i\u00e7inde yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, bunun gebelik oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Burada \u00f6ncelikle embriyonun rahme tutunma s\u00fcrecinin hareket etmekle bozulacak kadar hassas bir mekanizma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi gerekmektedir. Rahim kas yap\u0131s\u0131 embriyoyu koruyan ve sabitleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131ya sahiptir. Uzun s\u00fcre yatmak ise tam aksine ki\u015fiyi strese sokabilir, anksiyeteyi art\u0131rabilir, kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yava\u015flatabilir, dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrece olumsuz etki edebilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde embriyo transferi sonras\u0131 normal g\u00fcnl\u00fck rutinlere d\u00f6n\u00fclmesi \u00f6nerilmektedir. Ki\u015fi i\u015f ve sosyal ya\u015fam\u0131na devam etmeli, bu s\u00fcreci sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve keyifli bir \u015fekilde ge\u00e7irmeye dikkat etmelidir.\u00a0<\/p>\n
4. \u201cYapay zek\u00e2 t\u00fcp bebekte sadece g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015flemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r\u201d<\/p>\n
Yapay zek\u00e2 art\u0131k t\u00fcp bebek alan\u0131nda \u00e7ok daha aktif bir rol oynamaktad\u0131r. Embriyo geli\u015fim s\u00fcreci, zaman atlamal\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sistemleriyle saniye saniye kaydedilmektedir. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler yapay zek\u00e2 algoritmalar\u0131 taraf\u0131ndan analiz edilmekte ve embriyonun geli\u015fim modeli, tutunma ihtimali ve genetik normalli\u011fi \u00fczerine \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunulabilmektedir. Yapay zeka sistemleri, embriyonun h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnme h\u0131z\u0131ndan \u015fekil b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kadar bir\u00e7ok veriyi saniyeler i\u00e7inde de\u011ferlendirerek tutunma ihtimali en y\u00fcksek embriyoyu belirler. Bu sayede embriyo se\u00e7imi sadece g\u00f6zle de\u011fil,\u00a0veriye dayal\u0131 olarak\u00a0yap\u0131labilmektedir. Bu da ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131ran \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n
5. \u201cP\u0131ht\u0131la\u015fma sorunu sadece gebeli\u011fin ileri d\u00f6nemlerinde \u00f6nemlidir\u201d<\/p>\n
Trombofili yani p\u0131ht\u0131la\u015fma sorunu sadece gebelik ilerledik\u00e7e \u00f6nem kazanan bir durum de\u011fildir. Trombofili t\u00fcp bebek tedavisinde embriyonun tutunmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilir. Rahim i\u00e7i kan dola\u015f\u0131m\u0131 bozuldu\u011funda gebelik \u015fans\u0131 azal\u0131r. Tekrarlayan d\u00fc\u015f\u00fck,\u00a0tekrarlayan ba\u015far\u0131s\u0131z deneme\u00a0veya aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc gibi durumlarda doktorun bu konuyu de\u011ferlendirmesi \u00f6nemlidir. Pratik kan testleriyle bu durum saptanabilir ve uygun tedaviyle kontrol alt\u0131na al\u0131nabilir<\/p>\n
6. \u201c\u0130leri ya\u015fta yumurta toplama anne olma \u015fans\u0131n\u0131 azalt\u0131r\u201d<\/p>\n
Kad\u0131n ya\u015f\u0131, yumurta say\u0131s\u0131 ve kalitesini etkileyebilmektedir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hormon dozlar\u0131n\u0131n ki\u015fiye g\u00f6re ayarlanabildi\u011fi, ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tedavi protokolleri sayesinde ileri ya\u015fta da ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar al\u0131nabilmektedir. Ayr\u0131ca baz\u0131 kad\u0131nlarda 40 ya\u015f sonras\u0131 bile biyolojik rezerv beklenenden iyi olabilmektedir. Bilim art\u0131k ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n de\u011fil,\u00a0ki\u015fisel de\u011ferlendirmenin k\u0131ymetli oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu nedenle ileri ya\u015fta da olsa bebek hayali olan \u00e7iftlerin mutlaka bu konuda deneyimli uzmanlar taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n
7. \u201cDondurulmu\u015f embriyo taze embriyo kadar kaliteli de\u011fil\u201d<\/p>\n
T\u00fcp bebek tedavisine ba\u015fvuran pek \u00e7ok \u00e7ift embriyolar\u0131n dondurulmadan hemen transfer edilmesi durumunda daha \u00e7abuk bebek sahibi olabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ancak ara\u015ft\u0131rmalar, dondurulmu\u015f embriyo transferi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n taze transfer kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu, hatta baz\u0131 durumlarda daha iyi sonu\u00e7 verdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Modern vitrifikasyon y\u00f6ntemi sayesinde embriyolar \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve zarar g\u00f6rmeden dondurulup saklanabilmekte ve en uygun zamanda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir sonu\u00e7 i\u00e7in transfer edilmektedir.\u00a0<\/p>\n
8. \u201cGenetik hastal\u0131k ta\u015f\u0131m\u0131yorsam embriyo geneti\u011fine bakt\u0131rmama gerek yok\u201d<\/p>\n
Pek \u00e7ok ki\u015fi genetik embriyolarda genetik taraman\u0131n sadece kal\u0131tsal hastal\u0131klar i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanmaktad\u0131r. Oysa embriyolardaki kromozomal hatalar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc anne-babadan ge\u00e7memekte; yumurta ve spermin birle\u015fmesi s\u0131ras\u0131nda rastlant\u0131sal olarak olu\u015fmaktad\u0131r. Bu nedenle belirli durumlarda genetik tarama yap\u0131lmas\u0131, tedavi s\u00fcrecini daha do\u011fru y\u00f6nlendirmektedir.<\/p>\n
9. \u201cT\u00fcp bebek ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tek nedeni strestir\u201d<\/p>\n
T\u00fcp bebek tedavi s\u00fcrecinin seyrinde stres \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr ancak tek ba\u015f\u0131na belirleyici \u00f6zelli\u011fe sahip de\u011fildir. Rahim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, embriyo kalitesi, hormonal yan\u0131t ve ki\u015fiye \u00f6zel tedavi planlamas\u0131n\u0131n t\u00fcp bebek tedavisinin ba\u015far\u0131s\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gebelik i\u00e7in \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc etkileri bulunmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7iftler i\u00e7in stres kontrol\u00fc gereklidir fakat \u201cba\u015far\u0131 tamamen strese ba\u011fl\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n
10. T\u00fcp bebek tedavisinde tek ama\u00e7 \u00e7ok embriyo elde etmektir?\u201d<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce de ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n uzant\u0131s\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcp bebek tedavisinde hedef \u00e7ok embriyo \u00fcretmek de\u011fil;\u00a0en do\u011fru embriyoyu\u00a0belirlemektir. Y\u00fcksek embriyo say\u0131s\u0131 her zaman y\u00fcksek ba\u015far\u0131 anlam\u0131na gelmez. Tedavide \u00f6nemli olan\u00a0genetik potansiyeli y\u00fcksek embriyonun do\u011fru zamanda rahimle bulu\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcp bebek tedavisinin art\u0131k standart kal\u0131plarla ilerleyen bir s\u00fcre\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi gerekmektedir. Her \u00e7ift farkl\u0131d\u0131r ve ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131, do\u011fru de\u011ferlendirme, g\u00fcncel bilgi ve ki\u015fiye \u00f6zel yakla\u015f\u0131mla art\u0131r\u0131lmakta, modern uygulamalarla \u00e7ok say\u0131da \u00e7ift bebek hayallerine kavu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Son y\u0131llarda infertilite yani k\u0131s\u0131rl\u0131k oranlar\u0131ndaki art\u0131\u015f nedeniyle pek \u00e7ok \u00e7ift t\u00fcp bebek tedavisine ba\u015fvuruyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9573,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1642,4360,4361,729,196],"class_list":["post-9572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-basari","tag-embriyo","tag-embriyonun","tag-genetik","tag-tedavi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9572"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9572\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}