\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Ulu\u011f \u00c7a\u011fr\u0131 Beyaz, \u2018rage bait\u2019 ad\u0131 verilen \u00f6fke tetikleyici dijital i\u00e7eriklerin bireysel psikoloji, duygu d\u00fczenleme, davran\u0131\u015flar ve toplumsal kutupla\u015fma \u00fczerindeki olumsuz etkileri hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
\u00d6fke uyand\u0131ran i\u00e7erikler, daha d\u00fcrt\u00fcsel davranmaya yol a\u00e7\u0131yor!<\/p>\n
\u00d6fkenin di\u011fer temel duygular\u0131m\u0131za k\u0131yasla y\u00fcksek uyar\u0131lman\u0131n daha belirgin oldu\u011fu bir duygu oldu\u011funu dile getiren\u00a0Uzman Klinik Psikolog Ulu\u011f \u00c7a\u011fr\u0131 Beyaz, \u201c\u00d6fke hissettirebilecek bir duruma kar\u015f\u0131 zihnimiz; \u2018bir sorun ya da tehlike var, eyleme ge\u00e7\u2019 \u015feklinde sinyal verir.\u201d dedi.<\/p>\n
Oxford S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan y\u0131l\u0131n kelimesi se\u00e7ilen \u2018rage bait\u2019in, \u00e7evrimi\u00e7i etkile\u015fimi art\u0131rmak i\u00e7in \u00f6fkeyi tetikleyen, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 veya incitici payla\u015f\u0131mlar anlam\u0131na geldi\u011fini aktaran Beyaz, \u201cRage bait bu \u00f6fke halini direkt tetikleyebilecek bir boyutta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu konuyla ilgili yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalardan \u00e7\u0131kabilece\u011fimiz sonu\u00e7lar\u0131n rage bait ile birtak\u0131m davran\u0131\u015flar\u0131n de\u011fi\u015febilece\u011fini bize g\u00f6steriyor. \u00d6rne\u011fin, \u00f6fke uyand\u0131rabilecek bir i\u00e7eri\u011fin duygusal beyini tetiklemesi nedeniyle, daha ak\u0131lc\u0131 veya sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve davranmak yerine, daha d\u00fcrt\u00fcsel yani sonu\u00e7lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden harekete ge\u00e7ilmesi s\u00f6z konusu olabilir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00f6fkeyi tetikleyen yahut \u015fok edici i\u00e7eriklere maruziyet, normal i\u00e7erikler kar\u015f\u0131s\u0131nda dikkat s\u00fcrelerini k\u0131salt\u0131p olumsuz y\u00f6nde etki edebiliyor. Ayr\u0131ca \u00f6fke kar\u015f\u0131s\u0131nda sava\u015f modunun a\u00e7\u0131lmas\u0131yla sosyal medya t\u00fcketimi artabiliyorken, g\u00fcndelik hayatta da empati g\u00f6stermede g\u00fc\u00e7l\u00fck ve beraberinde de daha tart\u0131\u015fmac\u0131 bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcnme s\u00f6z konusu olabiliyor.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
Rage bait\u2019e yo\u011fun maruz kalmak, duygu d\u00fczenleme becerisini zay\u0131flatabilir!\u00a0<\/p>\n
Rage bait i\u00e7eriklere maruz kalman\u0131n duygu d\u00fczenleme becerisinde zedeleyici denilebilecek bir etkisi bulundu\u011funa dikkat \u00e7eken Uzman Klinik Psikolog Ulu\u011f \u00c7a\u011fr\u0131 Beyaz, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cRage bait\u2019e yo\u011fun maruz kalan ya da bu t\u00fcr i\u00e7erikleri tercih eden bireylerin beynindeki prefrontal korteks (yani d\u00fc\u015f\u00fcnme, karar verme ve idari g\u00f6revler gibi bili\u015fsel becerilerde rol oynayan k\u0131s\u0131m) aktivitesinde azalmalar g\u00f6r\u00fclebilir. Bu durum \u00f6fke ve \u015fok uyand\u0131rmas\u0131 sebebiyle limbik sistemi (duygusal beyin) daha aktive edici \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmakta. Bu da duygu d\u00fczenleme kas\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131na etki eder. S\u00fcrekli bir \u2018sava\u015f ya da ka\u00e7\u2019 modunun aktif olmas\u0131 strese dayanma hacmini azalt\u0131r. G\u00fcndelik hayatta daha tahamm\u00fcls\u00fcz olmay\u0131 ve \u00f6fke kontrol g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ya\u015famay\u0131 art\u0131rabilir veya rage bait\u2019e devaml\u0131 maruziyet ki\u015fiyi ger\u00e7ek \u00fcz\u00fcc\u00fc ve \u00f6fke hissettirici durumlara kar\u015f\u0131 hissizle\u015ftirip duyars\u0131z hale de getirebilir.\u201d<\/p>\n
Rage bait i\u00e7eriklerini haftada 2 saatten fazla t\u00fcketenlerde depresyon riski y\u00fczde 37 art\u0131yor!<\/p>\n
\u2018Rage bait\u2019in en tehlikeli sonu\u00e7lar\u0131ndan birinin toplumsal kutupla\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirebilme potansiyeli oldu\u011funu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Ulu\u011f \u00c7a\u011fr\u0131 Beyaz, \u201cBir meseleyi iki z\u0131t kutbun varl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden de\u011ferlendirenler kendilerini otomatik olarak bir tarafa yerle\u015ftirebiliyor. Bu durum, ortak alan\u0131n bo\u015falmas\u0131na ve u\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015flerin daha da belirginle\u015fmesine yol a\u00e7abiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n
Yani bu t\u00fcr i\u00e7eriklerin, bu ayr\u0131mdaki ki\u015filerin kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerine olan inanc\u0131n\u0131 daha da peki\u015ftirmesine neden olabildi\u011fine i\u015faret eden Beyaz, \u201cKi\u015filer daha radikal bir hale b\u00fcr\u00fcnebiliyor. Zihinsel gettola\u015fmalara hizmet edebiliyor.\u00a0Rage bait i\u00e7eriklerin bireysel psikolojik sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki potansiyel zararlar\u0131\u00a0a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok \u015feyden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. 2023\u2019te yap\u0131lan bir meta analize g\u00f6re, hafta da 2 ve daha fazla saat rage bait tarz\u0131 i\u00e7erik t\u00fcketen bireylerde depresif belirti riski y\u00fczde 37 artabiliyor. Bu etkile\u015fime girme, bireylerde stres hormonunun salg\u0131lanmas\u0131na ve beraberinde de anksiyete, t\u00fckenme ve umutsuzluk hali uyand\u0131rabilmekte.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Rage bait\u2019in amac\u0131n\u0131 fark etmek, bu i\u00e7eriklerin \u00fczerimizdeki etkisini azalt\u0131r!<\/p>\n
\u00d6zellikle \u00e7ocuk ve ergenlerde bu durumun ciddi bir \u00f6neme sahip oldu\u011funu vurgulayan Uzman Klinik Psikolog Ulu\u011f \u00c7a\u011fr\u0131 Beyaz, \u201c\u00d6zellikle prefrontal korteks geli\u015fiminin 25 ya\u015f civar\u0131na kadar devam etti\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, rage bait \u00e7ocuk ve gen\u00e7ler i\u00e7in daha vahim bir noktada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.\u201d dedi.<\/p>\n
\u2018Rage bait\u2019 d\u00fc\u015f\u00fck empati, agresyon ve d\u00fcrt\u00fc kontrol g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne sebebiyet verebildi\u011fi i\u00e7in, \u00e7ocuk ve ergenlerde bu sorunlar\u0131n daha k\u00f6kle\u015fmeye gitme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Beyaz, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n
\u201c\u00c7at\u0131\u015fma ve sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n normal oldu\u011fu bir \u00e7arp\u0131k d\u00fcnya alg\u0131s\u0131 \u015fekillenmekte ve nezaketin, zay\u0131fl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclmesine sebebiyet vermekte. \u0130laveten rage bait tarz\u0131 y\u00fcksek duygusal uyarana maruziyet, g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fck uyar\u0131lma etkenlerine odaklanmakta zorlanmay\u0131 art\u0131rabilmektedir.<\/p>\n
\u00d6fke bizleri kolayl\u0131kla g\u00fcd\u00fcleyen bir duygu. Ancak tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za y\u00f6n vermesi sonucunda pi\u015fmanl\u0131k ya\u015fatabilen bir bedeli de var. Bu nedenle \u00f6fke veya \u015fok uyand\u0131rabilecek i\u00e7eriklerden, ileti\u015fimlerden hatta ki\u015filerden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzakla\u015fabilmeli ve bir mesafe olu\u015fturabilmeliyiz. Zaten \u00f6z\u00fc itibariyle \u2018rage bait\u2019in maksad\u0131n\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131na eri\u015fmek onun i\u00e7eri\u011finin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. \u0130\u00e7eriklere bu bili\u015fsel filtreyle yakla\u015fmak duygusal bir mesafe i\u00e7in makul bir opsiyon.\u201d<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Ulu\u011f \u00c7a\u011fr\u0131 Beyaz, \u2018rage bait\u2019 ad\u0131 verilen \u00f6fke tetikleyici dijital i\u00e7eriklerin bireysel psikoloji, duygu d\u00fczenleme, davran\u0131\u015flar ve toplumsal kutupla\u015fma \u00fczerindeki olumsuz etkileri hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9806,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[539,2821,4437,892,893],"class_list":["post-9805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-duygusal","tag-duzenleme","tag-iceriklerin","tag-klinik","tag-psikolog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9805\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}