\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, menopoz psikolojisine ili\u015fkin \u00f6nemli de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
Menopoz fizyolojik s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131<\/p>\n
Menopozun fizyolojik s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ifade eden Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cMenopoz, overlerde folik\u00fcl rezervinin t\u00fckenmesiyle birlikte giden ve 12 ay adet g\u00f6rmemekle tan\u0131s\u0131 konulan bir s\u00fcre\u00e7tir. Genellikle 45 ila 55 ya\u015f aras\u0131ndaki kad\u0131nlar\u0131 kapsasa da baz\u0131 ki\u015filerde menopozun daha erken ba\u015flamas\u0131 ya da daha ge\u00e7 bitmesi s\u00f6z konusu olabilir. Bu s\u00fcreyi etkileyen \u00f6nemli fakt\u00f6rler aras\u0131nda genetik yatk\u0131nl\u0131k \u00f6ne \u00e7\u0131kar; annenin menopoza giri\u015f ya\u015f\u0131 bizim i\u00e7in \u00f6nemli bir referanst\u0131r. Ayr\u0131ca sigara kullan\u0131m\u0131, zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar, otoimm\u00fcn s\u00fcre\u00e7ler ve gebelik say\u0131s\u0131 gibi \u00e7evresel ve biyolojik fakt\u00f6rler de bu s\u00fcreci etkileyebilir.\u201d dedi.<\/p>\n
Menopoz, bir kad\u0131n\u0131n hayat\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131<\/p>\n
Menopozun, bir kad\u0131n\u0131n hayat\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak vurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc hormon sisteminde k\u00f6kl\u00fc bir yeniden d\u00fczenlemenin s\u00f6z konusu oldu\u011funu ifade eden Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cFSH (folik\u00fcl uyar\u0131c\u0131 hormon) de\u011ferlerinin y\u00fckselmesi, tam z\u0131tt\u0131 olarak \u00f6strojen ve progesteron de\u011ferlerinin d\u00fc\u015fmesi ana belirleyicidir. \u00d6strojen sadece \u00fcreme i\u00e7in gerekli bir hormon de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir n\u00f6romod\u00fclat\u00f6rd\u00fcr ve duygusal, ruhsal sistemimizi do\u011frudan etkiler. \u00d6strojen azalmas\u0131yla birlikte, duygular\u0131 y\u00f6neten limbik sistemde aktivasyon art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fan\u0131rken, bizi frenleyen ve dengeleyen prefrontal korteks savunmas\u0131z kal\u0131r. Bu mekanizma, kad\u0131nlar\u0131n \u2018Ben b\u00f6yle de\u011fildim, neler oldu, neden bu \u015fekilde duygu dalgalanmalar\u0131 ya\u015f\u0131yorum?\u2019 \u015feklinde s\u00f6ylemlerde bulunmas\u0131na yol a\u00e7ar.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Menopoz s\u00fcreciyle kad\u0131n\u0131n biyolojik ritmi de\u011fi\u015fiyor<\/p>\n
Toplumda menopoz s\u00fcreciyle ilgili baz\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar bulunsa da kad\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmedi\u011fini ve de\u011fi\u015fen tek \u015feyin biyolojik ritmi oldu\u011funu anlatan Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cKad\u0131n\u0131n biyolojik ritminin de\u011fi\u015fmesiyle birlikte, asl\u0131nda kad\u0131nlar bu s\u00fcreci kendini daha iyi anlamaya, birikimleri evrilerek kendisinin daha iyi bir versiyonuna d\u00f6n\u00fc\u015fmek i\u00e7in bir f\u0131rsat noktas\u0131 olarak g\u00f6rmelidir. Menopoz, kad\u0131n\u0131n daha olgun, kendini daha g\u00fcncel ve daha derin bir versiyonuna ge\u00e7i\u015f i\u00e7in bir f\u0131rsatt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te sadece hormonal de\u011fil, ayn\u0131 zamanda psikolojik ve sosyal dalgalar da ya\u015fan\u0131r. Melatonin, serotonin, adrenalin ve noradrenalin sistemlerinde de de\u011fi\u015fiklikler s\u00f6z konusudur. Psikolojik olarak kad\u0131nlarda \u2018Acaba yeniden nas\u0131l ba\u015flayaca\u011f\u0131m? Bu s\u00fcrecin sonu mu?\u2019 \u015feklinde y\u00fckler olu\u015fabilir ve bu y\u00fck\u00fc sosyal fakt\u00f6rler de etkileyebilir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Psikolojik olarak kayg\u0131 art\u0131\u015f\u0131 en yayg\u0131n sorun olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7te en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan psikolojik fakt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda kayg\u0131 art\u0131\u015f\u0131n\u0131n geldi\u011fini kaydeden Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201c\u00d6strojenin azalmas\u0131, v\u00fccudumuzdaki en \u00f6nemli reaksiyon bask\u0131lay\u0131c\u0131 n\u00f6rotransmitter olan GABA sisteminde dengesizli\u011fe yol a\u00e7ar, bu da d\u00fcrt\u00fcsellik ve duygular\u0131 frenleyememe ile sonu\u00e7lan\u0131r. Benzer \u015fekilde, serotonindeki dalgalanmalar umutsuzluk, isteksizlik ve hayattan zevk almama gibi depresif duygular\u0131 tetikler. Ayr\u0131ca odaklanma sorunlar\u0131, unutkanl\u0131k, i\u015fi s\u00fcrd\u00fcrmekte zorlanma ve bilgiyi geri \u00e7a\u011f\u0131rmakta zorlanma gibi bili\u015fsel fonksiyonlarda da dalgalanmalar g\u00f6r\u00fclebilir.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n
Kad\u0131n daha tahamm\u00fcls\u00fcz oluyor<\/p>\n
Menopozun aile i\u00e7i ili\u015fkilerde de belirgin etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cKad\u0131n\u0131n daha tahamm\u00fcls\u00fcz, \u00e7abuk sinirlenen ve daha reaktif olmas\u0131 e\u015flerde \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k yaratabilir. Erkeklerin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru y\u00f6netmek i\u00e7in, kad\u0131n\u0131n kendini net bir \u015fekilde anlatmas\u0131 en \u00f6nemli \u00e7\u00f6z\u00fcm noktalar\u0131ndan biridir. Cinsel isteksizlik, a\u011fr\u0131l\u0131 birle\u015fmeler veya vajinal kuruluk gibi fizyolojik s\u00fcre\u00e7ler de \u00e7iftler aras\u0131nda yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalara yol a\u00e7abilir. Bu durum, kad\u0131n\u0131n iste\u011fi ya da e\u015fini sevip sevmemesi ile de\u011fil, tamamen biyolojik s\u00fcre\u00e7le ilgilidir ve bu net bir \u015fekilde s\u00f6ylenmelidir.\u201d dedi.<\/p>\n
\u0130\u00e7inizde 90\u2019a kadar say\u0131n!<\/p>\n
Bu duygusal dalgalanmalarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in pratik \u00f6nerilerin ba\u015f\u0131nda “90 Saniye Kural\u0131”n\u0131n geldi\u011fine vurgu yapan Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201c\u00d6fkenin limbik sistemde patlama noktas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7 ortalama 90 saniye s\u00fcrer. Bizi sinirlendiren bir olay oldu\u011funda hemen reaksiyon vermek yerine sakin kalmak, tepkiyi ertelemeye \u00e7al\u0131\u015fmak, derin nefes almak veya 1\u2019den 90\u2019a kadar yava\u015f\u00e7a saymak gibi y\u00f6ntemler, limbik sistemdeki patlaman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesine yard\u0131mc\u0131 olur ve kontrol\u00fcn bizde oldu\u011fu hissini g\u00fc\u00e7lendirir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Nefes egzersizleri de yard\u0131mc\u0131 oluyor<\/p>\n
Bir di\u011fer \u00f6nemli ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6nteminin ise do\u011fru nefes egzersizleri oldu\u011funu kaydeden Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cV\u00fccudumuzdaki sempatik (sava\u015f-ka\u00e7) ve parasempatik (gev\u015feme) sistemleri dengelemek i\u00e7in do\u011fru nefes tekni\u011fi hayati \u00f6neme sahiptir. Do\u011fru nefes almada, kar\u0131n kaslar\u0131 \u00f6ne do\u011fru bombele\u015fmeli ve 4 saniye nefes al\u0131nmal\u0131, 7 saniye tutulmal\u0131 ve 8 saniyede verilmelidir. Bu teknik, vagus sinirini uyararak parasempatik sistemi aktive eder ve negatif d\u00fc\u015f\u00fcncelerin olu\u015fumunu engeller. Ayr\u0131ca duygular\u0131m\u0131z\u0131 bo\u015faltmak ve ifade etmek i\u00e7in duygu g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tutmak da s\u00fcreci sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6netmeye yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d ifadesinde de bulundu.<\/p>\n
Gece terlemeleri ve s\u0131cak basmalar\u0131 da uyku b\u00f6l\u00fcnmelerini tetikleyebiliyor<\/p>\n
Menopoz s\u00fcrecinde s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir di\u011fer fakt\u00f6r\u00fcn de uyku bozukluklar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201c\u00d6strojenin azalmas\u0131yla melatonin dengesi bozulur, sirkadiyen ritim aksar ve uyku d\u00fczensizlikleri ba\u015flar. Gece terlemeleri ve s\u0131cak basmalar\u0131 da uyku b\u00f6l\u00fcnmelerini tetikleyebilir. Bu y\u00fczden ilk m\u00fcdahale uykuyu d\u00fczenlemek olmal\u0131d\u0131r. Uyku hijyenine dikkat etmek (her g\u00fcn ayn\u0131 saatte uyumak, yatak odas\u0131n\u0131 sadece uyku ve cinsellik i\u00e7in kullanmak, gece ge\u00e7 saatlerde kafein t\u00fcketmemek) bu s\u00fcre\u00e7te kritik rol oynar. Menopoz s\u00fcreci, premenopozdan postmenopoza kadar toplamda ortalama 4 ila 7 y\u0131l, hatta baz\u0131 kad\u0131nlarda 10-15 y\u0131l s\u00fcrebilen uzun bir d\u00f6nemdir.\u201d<\/p>\n
Menopoz d\u00f6nemini desteklemek i\u00e7in mindfulness \u00f6nerisi\u2026<\/p>\n
Bu uzun s\u00fcreci daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in hobileri ve ilgi alanlar\u0131n\u0131 yeniden \u015fekillendirmek ve uyku hijyeni gibi ya\u015fam tarz\u0131 d\u00fczenlemelerine odaklanman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu belirten Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cAncak baz\u0131 kad\u0131nlar bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7ok zorlanabilir. Kontrol zorlan\u0131yorsa, uyku d\u00fczenlenemiyorsa veya duygudurum dalgalanmalar\u0131 devam ediyorsa profesyonel destek \u015fartt\u0131r. Menopoz d\u00f6nemini desteklemek i\u00e7in mindfulness, pozitif psikoterapi ve bili\u015fsel davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 terapi (BDT) gibi y\u00f6ntemler uygulanabilir; gerekirse ila\u00e7 tedavisi de s\u00f6z konusu olabilir.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, menopoz psikolojisine ili\u015fkin \u00f6nemli de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9965,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4490,340,1455,480,325],"class_list":["post-9964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-hajiyeva","tag-kadinin","tag-menopoz","tag-oldugunu","tag-onemli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9964\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9965"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vansondakikahaberler.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}